Nghỉ chăm con ốm hưởng bảo hiểm xã hội: số ngày, mức tiền và giấy tờ
Tác giả CareerLink
Con nhỏ sốt giữa tuần, bố mẹ phải xin nghỉ đưa con đi khám. Nếu đang đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, những ngày nghỉ chăm con ốm có thể được quỹ chi trợ cấp theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Bài viết giải thích ai được hưởng, số ngày tối đa, cách tính tiền và giấy tờ cần xin.

Tổng quan nhanh
– Chế độ áp dụng cho người đóng BHXH bắt buộc phải nghỉ việc để chăm con dưới 07 tuổi bị ốm.
– Mỗi con được tối đa 20 ngày làm việc/năm nếu dưới 03 tuổi và 15 ngày nếu từ đủ 03 đến dưới 07 tuổi.
– Mức trợ cấp bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng gần nhất trước khi nghỉ.
– Cha và mẹ cùng đóng BHXH thì mỗi người được tính thời gian hưởng riêng.
Bốn ý trên được giải thích lần lượt bên dưới, kèm ví dụ tính bằng số.
Trước hết, cần xác định ai thuộc diện được hưởng.
1. Ai được hưởng trợ cấp khi nghỉ chăm con ốm
Theo điểm e khoản 1 Điều 42 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật 41/2024/QH15, hiệu lực từ 01/07/2025), người tham gia BHXH bắt buộc phải nghỉ việc chăm con dưới 07 tuổi bị ốm được hưởng chế độ ốm đau. Con ốm phải có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Trường hợp chính người lao động bị ốm được trình bày trong bài hưởng chế độ ốm đau.
Cha và mẹ cùng đóng BHXH
Điều 44 quy định khi cả cha và mẹ cùng tham gia BHXH, thời gian hưởng của mỗi người được xác định riêng theo hạn mức theo tuổi con. Mỗi người có quỹ ngày riêng, không cộng dồn và không trừ vào phần của người kia. Hai vợ chồng có thể luân phiên hoặc cùng nghỉ, miễn mỗi người có giấy tờ đứng tên mình.
Trường hợp không được giải quyết
Khoản 2 Điều 42 loại trừ một số tình huống người lao động dễ nhầm.
– Ngày nghỉ trùng thời gian nghỉ theo pháp luật lao động như nghỉ hằng năm hay nghỉ việc riêng có lương.
– Người lao động đang nghỉ hưởng chế độ thai sản hoặc đang nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe.
– Con đã từ đủ 07 tuổi trở lên thì việc nghỉ chăm sóc không còn thuộc chế độ ốm đau.
Với con từ 7 tuổi, phụ huynh thường dùng phép năm theo Điều 113 Bộ luật Lao động 2019 hoặc nghỉ không lương.
2. Được nghỉ bao nhiêu ngày mỗi năm
Khoản 1 Điều 44 đặt hạn mức nghỉ chăm con ốm theo tuổi từng con và theo năm dương lịch (01/01–31/12). Số ngày tính theo ngày làm việc, nên ngày nghỉ hằng tuần, lễ và Tết không bị trừ. Hạn mức tính cho mỗi con, các đợt ốm trong năm được cộng dồn tới khi chạm mức tối đa.
Người theo dõi các hạn mức này trong doanh nghiệp thường là Chuyên viên C&B (Compensation & Benefits) thuộc phòng nhân sự. Tin việc làm nhân sự trên CareerLink thường yêu cầu nắm quy trình hồ sơ BHXH.
| Tình huống | Tối đa/năm/con | Cha mẹ cùng đóng BHXH | Mức hưởng | Ví dụ (lương đóng 8.000.000 đồng) |
|---|---|---|---|---|
| Con dưới 03 tuổi | 20 ngày làm việc | Mỗi người tối đa 20 ngày | 75% lương đóng | Nghỉ 5 ngày nhận 1.250.000 đồng |
| Con từ đủ 03 đến dưới 07 tuổi | 15 ngày làm việc | Mỗi người tối đa 15 ngày | 75% lương đóng | Nghỉ 3 ngày nhận 750.000 đồng |
| Nghỉ nửa ngày | Tính vào hạn mức trên | Áp dụng riêng từng người | 1/2 mức một ngày | Nửa ngày nhận 125.000 đồng |
| Con từ đủ 07 tuổi | Không thuộc chế độ | Không áp dụng | Không có trợ cấp | Dùng phép năm hoặc nghỉ không lương |
Nếu hai con cùng ốm, mỗi bé có hạn mức riêng; cách ghi nhận ngày trùng nhau nên hỏi cơ quan BHXH.
3. Tiền trợ cấp nghỉ chăm con ốm tính thế nào
Theo Điều 45 Luật BHXH 2024, mức trợ cấp tháng bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng gần nhất trước tháng nghỉ. Điều này quy định mức một ngày bằng mức tháng chia 24, mức nửa ngày bằng một nửa mức ngày. Căn cứ là lương đóng BHXH, không phải thu nhập thực nhận.
Với lương đóng 8.000.000 đồng, mức ngày là 8.000.000 × 75% ÷ 24 = 250.000 đồng, nghỉ 5 ngày làm việc nhận 1.250.000 đồng.
Ví dụ hai vợ chồng cùng chăm con nằm viện
Con 2 tuổi nằm viện 6 ngày làm việc. Mẹ lương đóng 10.000.000 đồng, nghỉ 4 ngày, nhận 4 × 312.500 = 1.250.000 đồng. Bố lương đóng 8.000.000 đồng, nghỉ 2 ngày, nhận 500.000 đồng. Năm đó mẹ còn 16 ngày, bố còn 18 ngày cho bé vì quỹ ngày tách bạch.
Ngày nghỉ chăm con chỉ được quỹ chi trả khi giấy tờ ghi đúng tên người đã nghỉ.
4. Hồ sơ, nơi nộp và thời hạn giải quyết
Con điều trị nội trú thì dùng giấy ra viện hoặc bản tóm tắt hồ sơ bệnh án. Con khám ngoại trú thì cần giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH theo mẫu của Thông tư 25/2025/TT-BYT, áp dụng từ 01/07/2025; giấy đã cấp trước thời điểm này vẫn có giá trị.
Theo Điều 48 Luật BHXH 2024, người lao động nộp hồ sơ cho công ty chậm nhất 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc. Công ty lập danh sách theo mẫu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam (trực thuộc Bộ Tài chính) nộp cơ quan BHXH, nơi giải quyết trong thời hạn khoảng 06–07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ (luật ghi 07 ngày, thủ tục hành chính do BHXH Việt Nam công bố có thể ngắn hơn).
Lưu ý tại nơi khám
– Bạn nên đề nghị bác sĩ ghi giấy nghỉ đúng họ tên người chăm con là cha hay mẹ.
– Bạn nên xin hai giấy riêng nếu cả hai vợ chồng cùng nghỉ chăm con.
Hai thao tác này giúp tránh bị trả hồ sơ vì thiếu hoặc sai giấy.
Giấy đứng tên sai người rất khó sửa sau khi đã rời cơ sở khám bệnh.

5. Công ty không làm hồ sơ thì xử lý ra sao
Lập và nộp hồ sơ là nghĩa vụ của người sử dụng lao động theo Luật BHXH 2024. Nếu công ty chậm trễ, bạn nên gửi email yêu cầu kèm bản chụp giấy tờ. Vẫn không được giải quyết thì phản ánh với cơ quan BHXH cơ sở hoặc Sở Nội vụ, nơi phụ trách thanh tra lao động. Hành vi vi phạm về BHXH có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Lời khuyên cho phụ huynh đi làm
– Bạn hãy theo dõi số ngày đã hưởng cho từng con trên ứng dụng VssID.
– Bạn nên nộp hồ sơ sớm thay vì chờ sát mốc 45 ngày.
Hai thói quen này giúp bạn chủ động khi cần đối chiếu với công ty.
Ghi chép đầy đủ giúp bạn biết khi nào hạn mức sắp hết.
6. Câu hỏi thường gặp
1. Đang nghỉ phép năm có được hưởng thêm trợ cấp chăm con ốm không? Không, ngày nghỉ trùng phép năm hoặc thai sản không được giải quyết.
2. Nghỉ chăm con ốm có tính thứ Bảy, Chủ nhật không? Không tính ngày lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần, chỉ tính ngày làm việc.
3. Hạn mức tính theo từng đợt ốm hay theo năm? Tính theo năm dương lịch và cho từng con, các đợt ốm trong năm được cộng dồn.
Chế độ này giúp phụ huynh đi làm bớt áp lực khi con nhỏ ốm, nhưng chỉ phát huy khi giấy tờ đầy đủ, đúng tên. Nắm rõ hạn mức theo tuổi con, cách tính 75% lương đóng và mốc 45 ngày sẽ giúp việc nghỉ chăm con ốm được giải quyết thuận lợi hơn. Khi vướng mắc, hãy hỏi phòng nhân sự trước, rồi liên hệ cơ quan BHXH nơi công ty đóng.
Thông tin mang tính tham khảo theo quy định hiện hành tại thời điểm viết (11/2026); bạn nên đối chiếu văn bản gốc hoặc hỏi công đoàn, cơ quan BHXH, Sở Nội vụ hay luật sư khi có tranh chấp.
Minh An





