Độ tuổi lao động ở Việt Nam hiện nay: từ mốc 15 tuổi đến tuổi nghỉ hưu
Tác giả CareerLink
Học sinh muốn làm thêm dịp hè và người gần 60 tuổi muốn đi làm cùng hỏi: luật cho phép làm việc từ mấy tuổi, đến mấy tuổi. Hiểu đúng độ tuổi lao động ở Việt Nam hiện nay giúp bạn biết mình được ký hợp đồng nào, làm bao lâu và khi nào đủ tuổi nghỉ hưu. Bài viết tổng hợp các mốc theo Bộ luật Lao động 2019.

Tổng quan nhanh
– Người lao động theo luật là người từ đủ 15 tuổi trở lên, trừ trường hợp luật quy định riêng.
– Người dưới 15 tuổi chỉ được làm việc nhẹ hoặc nghệ thuật, thể thao theo điều kiện riêng.
– Pháp luật không đặt tuổi tối đa để đi làm, mốc phía trên là tuổi nghỉ hưu.
– Năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường là nam 61 tuổi 6 tháng, nữ 57 tuổi.
Bốn ý trên được giải thích kèm căn cứ ở từng phần bên dưới.
1. Độ tuổi lao động hiện nay được tính từ bao nhiêu tuổi
Theo khoản 1 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có độ tuổi tối thiểu là đủ 15 tuổi, trừ trường hợp lao động chưa thành niên tại Mục 1 Chương XI. Mốc này tính theo ngày sinh, không theo năm sinh. Bộ luật không có điều khoản cấm người lớn tuổi làm việc, nên không tồn tại “tuổi tối đa” để đi làm. Mốc phía trên mà nhiều người nhắc tới thực chất là tuổi nghỉ hưu, dùng để xét lương hưu.
Cần tách độ tuổi lao động theo luật với “độ tuổi được tuyển”. Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cũng tính lực lượng lao động từ người 15 tuổi trở lên, còn giới hạn tuổi trong tin tuyển dụng chỉ là yêu cầu riêng của doanh nghiệp.
| Mốc tuổi | Quy định chính | Căn cứ |
|---|---|---|
| Dưới 13 tuổi | Chỉ làm công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao không gây tổn hại sự phát triển | Khoản 3 Điều 145 BLLĐ 2019 |
| Từ đủ 13 đến dưới 15 tuổi | Chỉ làm công việc nhẹ trong danh mục; tối đa 4 giờ/ngày, 20 giờ/tuần | Điều 143, 146 BLLĐ; Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH |
| Từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi | Được ký hợp đồng; tối đa 8 giờ/ngày, 40 giờ/tuần; cấm một số việc, nơi làm việc | Điều 146, 147 BLLĐ 2019 |
| Đủ 18 tuổi | Đủ tuổi dự tuyển công chức và đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng | Luật Cán bộ, công chức 2025; Luật 69/2020/QH14 |
| Nam năm 2026 | Tuổi nghỉ hưu 61 tuổi 6 tháng | Khoản 2 Điều 169 BLLĐ; NĐ 135/2020/NĐ-CP |
| Nữ năm 2026 | Tuổi nghỉ hưu 57 tuổi | Khoản 2 Điều 169 BLLĐ; NĐ 135/2020/NĐ-CP |
| Nghỉ hưu sớm hoặc muộn | Thấp hơn hoặc cao hơn tối đa 5 tuổi trong một số trường hợp | Khoản 3, 4 Điều 169 BLLĐ 2019 |
| Sau tuổi nghỉ hưu | Vẫn được làm việc với tư cách người lao động cao tuổi | Điều 148, 149 BLLĐ 2019 |
Như vậy, độ tuổi lao động không phải khoảng “15 đến 60” cố định như tài liệu cũ, mà là chuỗi mốc với mức bảo vệ khác nhau.
2. Dưới 18 tuổi đi làm: được làm gì và làm bao lâu
Lao động chưa thành niên là người dưới 18 tuổi (Điều 143). Tuổi càng nhỏ, luật càng siết giờ làm và loại việc được phép.
Người dưới 15 tuổi
Người từ đủ 13 đến dưới 15 tuổi chỉ làm công việc nhẹ theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) ban hành tại Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH, như biểu diễn nghệ thuật, thể thao, một số nghề thủ công. Người dưới 13 tuổi chỉ được làm công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao, và cần cơ quan chuyên môn về lao động cấp tỉnh đồng ý. Với cả hai nhóm, hợp đồng phải bằng văn bản, có người đại diện theo pháp luật cùng ký. Thời giờ làm việc không quá 4 giờ/ngày, 20 giờ/tuần, không làm thêm giờ và không làm ban đêm.
Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi
Đây là nhóm học sinh THPT đi làm thêm nhiều. Bạn được ký hợp đồng lao động nhưng cần người đại diện theo pháp luật như cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý bằng văn bản (khoản 4 Điều 18). Một số giới hạn cần nhớ:
– Thời giờ làm việc không quá 8 giờ trong một ngày và 40 giờ trong một tuần.
– Chỉ được làm thêm giờ hoặc làm ban đêm với nghề thuộc danh mục cho phép.
– Người dưới 18 tuổi không được mang vác nặng vượt thể trạng hay sản xuất, kinh doanh rượu, bia, thuốc lá.
– Người dưới 18 tuổi không được làm tại quán bar, vũ trường, karaoke, sòng bạc hay công trường xây dựng.
Bốn giới hạn này nằm ở Điều 146 và Điều 147, nên khi một quán tuyển phục vụ ca đêm không hỏi tuổi, học sinh nên cân nhắc kỹ. Khi đã chọn được việc phù hợp, bạn có thể xem cách trình bày CV học sinh THPT khi chưa có kinh nghiệm.
Lưu ý cho phụ huynh và học sinh
– Thỏa thuận miệng với chủ quán không thay được văn bản đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ.
– Nơi làm việc thuộc danh mục cấm vẫn trái luật dù công việc chỉ là rửa ly hay thu ngân.
Hai điểm này giúp gia đình tránh rủi ro khi con nhận việc làm thêm dịp hè.
Phụ huynh nên giữ tin nhắn và bảng chấm công phòng khi có tranh chấp tiền công.
3. Tuổi nghỉ hưu năm 2026 và lộ trình đến 2035
Khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 cùng Nghị định 135/2020/NĐ-CP quy định tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường tăng dần từ năm 2021: nam thêm 3 tháng mỗi năm đến 62 tuổi vào năm 2028, nữ thêm 4 tháng mỗi năm đến 60 tuổi vào năm 2035. Vì vậy, mốc 60 tuổi với nam và 55 tuổi với nữ chỉ đúng với giai đoạn trước 2021. Đây là phần nhiều người cần cập nhật khi tra độ tuổi lao động.
| Năm | Tuổi nghỉ hưu của nam | Tuổi nghỉ hưu của nữ |
|---|---|---|
| 2025 | 61 tuổi 3 tháng | 56 tuổi 8 tháng |
| 2026 | 61 tuổi 6 tháng | 57 tuổi |
| 2027 | 61 tuổi 9 tháng | 57 tuổi 4 tháng |
| 2028 | 62 tuổi | 57 tuổi 8 tháng |
| 2035 | 62 tuổi | 60 tuổi |
Theo khoản 3 Điều 169, người suy giảm khả năng lao động, làm nghề nặng nhọc, độc hại hoặc làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn có thể nghỉ hưu sớm hơn, tối đa 5 tuổi so với mốc chung, trừ trường hợp luật khác quy định. Khoản 4 cho phép người có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao và một số trường hợp đặc biệt nghỉ hưu muộn hơn, cũng không quá 5 tuổi. Đủ tuổi chưa đủ để nhận lương hưu: theo Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động còn cần từ đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Tuổi nghỉ hưu là mốc để xét lương hưu, không phải mốc buộc người lao động rời khỏi thị trường việc làm.
Nhiều người tuổi 55–60 vẫn tìm việc sau khi nghỉ ở chỗ cũ. Các vị trí bảo vệ, tạp vụ, phụ kho hay Công nhân sản xuất (Production Worker) có thể gặp trong nhóm tin việc làm lao động phổ thông trên CareerLink, giúp bạn tham khảo yêu cầu về sức khỏe và ca làm.
Không tải được công cụ.
4. Sau tuổi nghỉ hưu vẫn có thể đi làm
Điều 148 Bộ luật Lao động 2019 gọi người tiếp tục làm việc sau tuổi nghỉ hưu là người lao động cao tuổi. Điều 149 cho phép hai bên ký nhiều lần hợp đồng xác định thời hạn, và người đang hưởng lương hưu khi ký hợp đồng mới vẫn nhận lương hưu cùng tiền lương. Doanh nghiệp không được giao nhóm này việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, trừ khi có điều kiện làm việc an toàn.

5. Độ tuổi trong tuyển dụng thực tế: “dưới 35 tuổi” có hợp pháp không
Nhiều tin tuyển dụng ghi “ưu tiên dưới 35 tuổi”, khiến người ngoài 40 nghĩ mình hết cơ hội. Khoản 8 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019 xác định phân biệt đối xử là hành vi phân biệt, loại trừ hoặc ưu tiên dựa trên nhiều căn cứ, trong đó có độ tuổi, làm ảnh hưởng đến bình đẳng về cơ hội việc làm. Điều 8 xếp hành vi này vào nhóm bị nghiêm cấm. Tuy vậy, luật loại trừ trường hợp xuất phát từ yêu cầu đặc thù của công việc, chẳng hạn vị trí đòi hỏi thể lực đặc biệt.
Chuyên viên tuyển dụng (Recruiter) đôi khi giải thích giới hạn tuổi bằng văn hóa nhóm, nhưng lý do này khó được coi là đặc thù công việc. Ứng viên lớn tuổi có thể chủ động như sau:
– Bạn vẫn có thể nộp hồ sơ nếu đáp ứng kỹ năng mà vị trí yêu cầu.
– Bạn nên nhấn mạnh kết quả công việc đo được và khả năng học công cụ mới.
– Bạn có thể phản ánh tới thanh tra lao động nếu bị loại rõ ràng chỉ vì tuổi.
Ba cách này giúp chuyển trọng tâm từ con số tuổi sang năng lực thực tế.
Lời khuyên khi xin việc ở tuổi ngoài 40
– Bạn hãy chuẩn bị câu trả lời ngắn về sức khỏe và mong muốn gắn bó khi phỏng vấn.
– Bạn nên cập nhật kỹ năng số cơ bản như bảng tính, email và phần mềm chấm công.
Hai bước này giúp hồ sơ được đánh giá theo năng lực nhiều hơn.
Ở doanh nghiệp lớn, Chuyên viên quan hệ lao động (Employee Relations Specialist) thường là người tiếp nhận phản ánh về phân biệt đối xử.
6. Câu hỏi thường gặp
1. 14 tuổi có được làm phục vụ quán cà phê không? Thường là không, vì người dưới 15 tuổi chỉ làm công việc nhẹ trong danh mục của Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH.
2. Đang hưởng lương hưu đi làm tiếp có bị cắt lương hưu không? Không, Điều 149 Bộ luật Lao động 2019 cho phép vừa nhận lương hưu vừa nhận tiền lương theo hợp đồng mới.
3. Độ tuổi lao động có khác giữa nam và nữ không? Mốc tối thiểu 15 tuổi giống nhau, chỉ tuổi nghỉ hưu khác: năm 2027 là nam 61 tuổi 9 tháng, nữ 57 tuổi 4 tháng.
Khung tuổi đi làm hợp pháp bắt đầu từ đủ 15 tuổi và không có giới hạn trên tuyệt đối, chỉ có các mốc bảo vệ khác nhau. Nắm rõ độ tuổi lao động ở Việt Nam hiện nay giúp học sinh làm thêm đúng giờ, đúng việc, giúp người gần tuổi hưu tính được thời điểm nhận lương hưu và giúp ứng viên lớn tuổi tự tin hơn. Hãy lưu bảng mốc tuổi ở trên để tra khi cần.
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định có hiệu lực tại tháng 11/2026; với trường hợp cụ thể, bạn nên đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cư trú.
Minh An





