Tiếng Hàn cho người đi làm cơ bản: thứ bậc nằm ngay trong câu chữ

Tác giả CareerLink

Nhiều người bước vào doanh nghiệp Hàn Quốc với vốn từ gom được từ phim và nhạc, rồi phát hiện câu mình nói nghe lạ tai với đồng nghiệp. Vấn đề của tiếng Hàn nơi công sở hiếm khi nằm ở từ vựng, nó nằm ở mức độ lịch sự và ở cách xưng hô theo chức danh. Bài này đi thẳng vào hai chỗ đó.

tiếng Hàn cho người đi làm cơ bản

Tổng quan nhanh

– Văn phong tiếng Hàn thân mật học qua phim khó dùng được trong môi trường công ty.

– Cách xưng hô theo chức danh là thứ nên học trước cả danh sách từ vựng dài.

– Cấp độ TOPIK được xếp theo tổng điểm bài thi chứ không do thí sinh tự chọn trước.

– Người đi làm nên học theo tình huống lặp lại hằng ngày thay vì học dàn trải.

Bốn điểm này là trục của bài, mỗi phần phía dưới mở rộng một điểm.

1. Tiếng Hàn công sở khác tiếng Hàn trong phim ảnh ở chỗ nào

Phim truyền hình và chương trình giải trí chủ yếu dựng trên hội thoại giữa bạn bè, người yêu hoặc người trong gia đình, nên phần lớn câu thoại dùng lối nói thân mật. Người học qua kênh này thường nghe hiểu nhanh và phát âm tự nhiên, nhưng lại thiếu hẳn lớp ngôn ngữ trang trọng vốn chiếm phần lớn giao tiếp trong giờ làm. Hệ quả là một câu đúng ngữ pháp vẫn có thể gây khó xử vì sai mức lịch sự.

Điểm cần nhớ là sự khác biệt ấy không nằm ở từ vựng chuyên ngành mà nằm ở đuôi câu và ở cách gọi người đối diện. Cùng một nội dung, bạn có thể diễn đạt bằng nhiều mức khác nhau, và mỗi mức phát tín hiệu về quan hệ giữa hai người.

Học một ngoại ngữ để đi làm nghĩa là học cả cách xác định vị trí của mình trong một tổ chức.

2. Xưng hô theo chức danh: dùng sai là sai quan hệ, không chỉ sai ngữ pháp

Trong nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc, người ta gọi nhau bằng chức danh kèm hậu tố kính ngữ thay vì gọi tên suông. Các chức danh quen thuộc trong hệ thống này gồm 사원 (nhân viên), 대리 (Assistant Manager, trên nhân viên một bậc), 과장 (Manager, quản lý cấp trung), 부장 (General Manager, trưởng phòng), và hậu tố 님 được thêm vào khi nói với hoặc nói về người ở vị trí cao hơn. Gọi một người bằng tên trống không trong khi cả phòng gọi bằng chức danh là kiểu lỗi bị chú ý ngay, dù câu vẫn đúng ngữ pháp.

– Nên ghi lại chức danh của từng người trong nhóm ngay tuần đầu tiên đi làm.

– Nên nghe cách đồng nghiệp cùng cấp gọi nhau trước khi tự chọn cách xưng hô.

– Nên hỏi thẳng người hướng dẫn khi chưa rõ nên gọi một người bằng cách nào.

Ba thói quen trên giúp bạn tránh phần lớn lỗi xưng hô trong giai đoạn mới vào. Người dạy bài bản mảng kính ngữ và văn phong tiếng Hàn công việc thường là giáo viên có chuyên môn sư phạm; bài giáo viên tiếng Hàn trên CareerLink mô tả rõ phạm vi công việc của nghề này.

Thứ bậc đó cũng thể hiện qua hai nếp làm việc lặp lại mỗi ngày: báo cáo tiến độ với cấp trên thường đi cùng khuôn phép chào hỏi và xưng hô đúng chức danh, còn khi hội ý cùng đồng nghiệp ngang cấp thì mức trang trọng có thể nhẹ hơn nhưng không chuyển hẳn sang lối nói thân mật như ngoài giờ làm.

3. Từ vựng theo bộ phận và những tình huống lặp lại mỗi ngày

Vốn tiếng Hàn của người đi làm không cần phủ hết từ điển, nó cần phủ đúng những cụm quay đi quay lại trong ngày làm việc của bộ phận mình. Một nhân viên kế toán (Accountant) gặp nhóm từ về chứng từ và thanh toán, trong khi nhân viên mua hàng gặp nhóm từ về đơn hàng và giao nhận. Cách học hiệu quả là dựng danh sách cụm theo tình huống thật, lấy trực tiếp từ thư điện tử và biên bản họp của chính công ty bạn.

Tình huống trong ngày Nhóm cụm cần nắm Điểm dễ sai
Chào hỏi đầu giờ và cuối giờ Lời chào trang trọng, câu cảm ơn khi tan ca Dùng lối nói thân mật với cấp trên
Báo cáo tiến độ cho cấp trên Cụm nêu trạng thái, mốc thời gian, phần còn vướng Nói vòng vo, không nêu kết quả trước
Nhờ xác nhận hoặc nhờ duyệt Cụm đề nghị lịch sự kèm mốc hạn cụ thể Dùng câu mệnh lệnh trực tiếp
Từ chối hoặc xin lùi hạn Cụm xin lỗi, nêu lý do, đề xuất phương án thay Từ chối cộc lốc, thiếu phương án kèm theo

Bảng trên không thay được giáo trình, nó chỉ cho thấy nên ưu tiên học nhóm nào trước. Các vị trí cần năng lực tiếng Hàn thường xuất hiện ở doanh nghiệp có vốn đầu tư Hàn Quốc tại Việt Nam; bạn có thể đối chiếu yêu cầu thực tế trong các tin việc làm người nước ngoài đang đăng trên CareerLink để thấy nhà tuyển dụng mô tả yêu cầu ngôn ngữ ra sao.

4. TOPIK đo gì và dùng chứng chỉ thế nào cho đúng

Kỳ thi năng lực tiếng Hàn TOPIK chia thành hai bài: TOPIK I dành cho trình độ nhập môn, gồm nghe và đọc; TOPIK II dành cho trình độ cao hơn, gồm nghe, đọc và viết; hệ thống xếp từ cấp 1 đến cấp 6. Kỹ năng nói được đánh giá qua bài thi nói TOPIK tổ chức riêng. Điểm đáng lưu ý cho người đi làm là thí sinh chỉ chọn thi TOPIK I hay TOPIK II, còn cấp độ cụ thể được xác định theo tổng điểm, nên mục tiêu ôn tập nên đặt theo điểm số chứ không theo cảm giác.

Chứng chỉ có giá trị ở chỗ nó cho nhà tuyển dụng một mốc quy chiếu chung khi sàng hồ sơ. Nhưng phần việc hằng ngày lại đòi hỏi thứ khác: khả năng chọn đúng mức lịch sự với từng người, phản xạ trong cuộc họp, và cách viết thư ngắn gọn đúng nghi thức. Hai thứ này bổ sung cho nhau, không thay thế nhau.

Lưu ý khi đọc thông tin về TOPIK

– Quy chế thi, lịch thi và cấu trúc đề có thể thay đổi theo từng đợt tổ chức.

– Thông tin đáng tin cậy là thông báo trên cổng chính thức của kỳ thi.

Vì vậy hãy kiểm tra lại quy chế mới nhất trước khi lên kế hoạch ôn và đăng ký.

tiếng Hàn cho người đi làm cơ bản

5. Lộ trình học tiếng Hàn cho người vừa đi làm vừa học

Quỹ thời gian của người đi làm thường rời rạc, nên lịch học dày đặc kiểu sinh viên hiếm khi trụ được quá vài tuần. Cách bền hơn là gắn việc học tiếng Hàn vào đúng công việc đang làm: mỗi tuần chọn một tình huống lặp lại, học cụm tương ứng, rồi dùng thật ngay trong tuần đó. Phần phát âm và phản xạ cần người nghe và sửa, nên tìm cơ hội nói với đồng nghiệp hoặc bạn học đều hơn là luyện một mình.

Gợi ý sắp xếp việc học trong tuần

– Dành hai buổi ngắn cho mẫu câu và một buổi cho phần nghe tài liệu thật.

– Ghi lại mọi câu bạn nghe mà chưa hiểu trong ngày để tra vào cuối tuần.

– Đặt mục tiêu theo số tình huống dùng được thay vì theo số giờ ngồi học.

Ba gợi ý này giữ nhịp học đều mà không đòi bạn cắt quá nhiều thời gian nghỉ.

Điều cuối cùng đáng nói là mỗi công ty có nếp riêng, kể cả trong cùng một quốc gia. Quan sát cách nhóm của bạn làm việc rồi điều chỉnh theo là cách an toàn hơn so với áp dụng cứng một khuôn mẫu đọc được ở đâu đó.

6. Câu hỏi thường gặp

1. Chưa biết gì thì nên học phần nào trước?

Bảng chữ cái Hangeul và cách đọc là bước đầu tiên vì nó mở ra mọi tài liệu khác. Ngay sau đó nên học nhóm câu chào hỏi và xưng hô theo chức danh, vì đây là phần bạn dùng mỗi ngày ở văn phòng.

2. Học qua phim có vô ích không?

Không vô ích, phim giúp luyện tai nghe và cảm giác ngữ điệu rất tốt. Điều cần làm thêm là ý thức rằng phần lớn câu thoại ở mức thân mật, nên phải học riêng lớp trang trọng để dùng trong công việc.

3. Có cần thi TOPIK khi công việc không yêu cầu không?

Nếu vị trí hiện tại không yêu cầu, chứng chỉ chủ yếu có ích khi bạn nộp hồ sơ nơi khác hoặc cần một mốc quy chiếu chung. Bạn có thể ưu tiên năng lực dùng được trước, thi sau khi thấy cần.

Nhìn tổng thể, học tiếng Hàn cho người đi làm cơ bản là học cách đặt mình đúng chỗ trong một tổ chức chứ không chỉ là tích lũy từ mới. Ưu tiên cách xưng hô và mức lịch sự trước, gom cụm theo tình huống lặp lại ở bộ phận mình, rồi mới tính tới chứng chỉ khi thật sự cần một mốc quy chiếu chung cho hồ sơ.

Nội dung bài mang tính tham khảo, không phải tư vấn học thuật hay hướng nghiệp cá nhân hóa. Quy chế, cấu trúc đề và lịch thi TOPIK do đơn vị tổ chức công bố và có thể thay đổi, bạn nên kiểm tra thông báo chính thức mới nhất trước khi đăng ký hay lập kế hoạch ôn tập.

Minh An

Bài viết liên quan

Zalo Icon