Chứng chỉ PMP và PRINCE2 khác gì nhau và nên chọn cái nào trước

Tác giả CareerLink

Hai cái tên này gần như lúc nào cũng xuất hiện cùng nhau khi người ta bàn về nghề quản lý dự án (Project Manager), và câu hỏi chứng chỉ PMP và PRINCE2 khác gì nhau hay được trả lời gọn lỏn rằng cái này của Mỹ, cái kia của Anh. Cách phân biệt ấy đúng về nguồn gốc nhưng bỏ qua khác biệt quan trọng hơn.

chứng chỉ PMP và Prince2 khác gì nhau

Tổng quan nhanh

– Khác biệt gốc nằm ở chỗ PMP đòi kinh nghiệm quản lý dự án đã có, còn PRINCE2 thì không.

– Hai tổ chức cấp chứng chỉ khác nhau, kéo theo cách thi và cách duy trì hiệu lực cũng khác.

– PRINCE2 chia hai bậc nối tiếp, còn PMP là một kỳ thi duy nhất sau khi hồ sơ được duyệt.

– Chọn cái nào phụ thuộc thị trường và tổ chức bạn định làm việc, không phải cái nào mạnh hơn.

Bốn ý trên là trục của bài, và phần dưới đi vào từng trục kèm số liệu từ tài liệu chính thức.

1. Khác biệt gốc: một bên đo kinh nghiệm, một bên dạy phương pháp

PMP (Project Management Professional) do Viện Quản lý Dự án Hoa Kỳ (Project Management Institute) cấp, hướng tới người đã quản lý dự án nhiều năm. PRINCE2 viết tắt của PRojects IN Controlled Environments, một phương pháp quản lý dự án có cấu trúc, hiện do PeopleCert sở hữu và cấp dưới thương hiệu AXELOS. Bài chứng chỉ PMP là gì trên CareerLink đã trình bày đầy đủ phía Mỹ, nên bài này dồn chỗ cho phần so sánh.

Khác biệt gốc nằm ở câu hỏi mỗi bên đặt ra. Kỳ thi PMP kiểm tra bạn xử lý tình huống thế nào dựa trên vốn kinh nghiệm đã có, và hồ sơ dự thi phải chứng minh số năm dẫn dắt dự án. PRINCE2 đi hướng ngược lại: dạy một bộ nguyên tắc, chủ đề và quy trình rồi kiểm tra bạn vận dụng đúng hay không.

Một bên xác nhận điều bạn đã làm, bên kia trang bị một cách làm để bạn bắt đầu; đó là lý do hai chứng chỉ khó xếp hơn kém nhau.

Hệ quả rất cụ thể: chưa đủ số năm quản lý dự án thì cánh cửa PMP tạm đóng, trong khi bậc đầu của PRINCE2 vẫn mở. Người đã dẫn dự án nhiều năm thì ngược lại, thấy PRINCE2 quen thuộc và coi đó là cách chuẩn hoá vốn sẵn có.

2. Bảng đối chiếu sáu trục chính

Các con số dưới đây lấy từ trang chính thức của hai tổ chức tại thời điểm biên soạn và có thể thay đổi, nên bạn hãy kiểm tra lại trước khi đăng ký.

Trục so sánh PMP PRINCE2 (phiên bản 7)
Tổ chức cấp Project Management Institute (Hoa Kỳ) PeopleCert, thương hiệu AXELOS
Bản chất Chứng nhận năng lực dựa trên kinh nghiệm Chứng nhận nắm vững một phương pháp
Bậc chứng chỉ Một kỳ thi sau khi duyệt hồ sơ Hai bậc: Foundation rồi Practitioner
Điều kiện dự thi Số năm quản lý dự án và 35 giờ đào tạo Foundation không đòi kinh nghiệm; Practitioner có điều kiện tiên quyết
Hình thức thi 180 câu trong 4 giờ, hai lần nghỉ 10 phút Foundation 60 câu trong 60 phút, đóng sách; Practitioner 150 phút, mở sách
Duy trì hiệu lực 60 PDU mỗi chu kỳ ba năm Gia hạn ba năm một lần, cần 60 điểm CPD

Dòng cuối là chỗ dễ bỏ qua: cả PMP lẫn PRINCE2 phải được nuôi bằng hoạt động chuyên môn sau khi thi đỗ, theo cùng một chu kỳ ba năm. Chi phí thật vì vậy không dừng ở kỳ thi đầu tiên. Nhiều người chỉ tính chi phí ôn thi mà quên khoản này, rồi bất ngờ khi tới hạn gia hạn mà chưa gom đủ giờ hoạt động chuyên môn cần thiết.

3. Điều kiện dự thi và hệ quả với người chưa đủ số năm

Đây là trục quyết định nhiều nhất. Theo trang chính thức của Project Management Institute, ứng viên PMP cần một trong các tổ hợp: trung học phổ thông kèm 5 năm quản lý dự án, cao đẳng (associate degree) kèm 4 năm, cử nhân trở lên kèm 3 năm, hoặc bằng từ chương trình được PMI kiểm định kèm 2 năm, tính trong 10 năm gần nhất, cộng thêm 35 giờ đào tạo về quản lý dự án hoặc một chứng chỉ CAPM còn hiệu lực.

Phía PRINCE2, bậc Foundation không đặt điều kiện kinh nghiệm, còn Practitioner đòi thí sinh đã có chứng chỉ thuộc nhóm được chấp nhận. Sinh viên mới ra trường vì vậy có đường đi ngay thay vì chờ đủ mốc thời gian như hồ sơ PMP. Đây là lý do nhiều người mới ra trường chọn học Foundation trước, vừa có kiến thức nền để làm việc ngay, vừa tranh thủ thời gian tích luỹ kinh nghiệm cho hồ sơ PMP sau này.

Nếu bạn lấy chứng chỉ để chuyển sang nhóm vị trí điều hành, hãy xem các tin việc làm quản lý điều hành trên CareerLink để biết nhà tuyển dụng trong nước nhắc tới chứng chỉ nào.

Ba điều cần kiểm tra trước khi đăng ký

– Hãy đối chiếu kinh nghiệm thật của bạn với mốc năm mà tổ chức cấp chứng chỉ áp dụng.

– Hãy kiểm tra phiên bản giáo trình hiện hành, vì nội dung thi cập nhật theo từng chu kỳ.

– Hãy tính cả chi phí duy trì hiệu lực về sau chứ không riêng kỳ thi đầu tiên.

Ba mục trên là chỗ nhiều hồ sơ PMP bị trả lại, nhất là khi phần kê khai kinh nghiệm không khớp cách tổ chức định nghĩa thế nào là dẫn dắt một dự án.

chứng chỉ PMP và Prince2 khác gì nhau

4. Chọn theo nơi bạn định làm việc, không theo cái nào mạnh hơn

Bài viết không kết luận chứng chỉ nào tốt hơn, vì câu trả lời nằm ở bối cảnh. PMP thường được nhắc tới ở doanh nghiệp làm với thị trường Bắc Mỹ, tập đoàn đa quốc gia và dự án công nghệ. PRINCE2 có gốc từ khu vực công của Anh nên quen thuộc hơn ở tổ chức đề cao tài liệu quản trị theo khuôn mẫu.

Ba cách chọn hướng dựa trên hoàn cảnh của bạn

– Nếu bạn đã dẫn dự án nhiều năm và làm cho doanh nghiệp theo chuẩn Bắc Mỹ, hãy xét PMP trước.

– Nếu chưa đủ số năm kinh nghiệm hoặc muốn có khung làm việc ngay, hãy bắt đầu từ bậc Foundation.

– Nếu tổ chức của bạn đang dùng sẵn một trong hai bộ thuật ngữ, hãy chọn theo bộ đó.

Ba hướng trên không loại trừ nhau, và nhiều người quản lý dự án lâu năm giữ cả hai. Đáng cân nhắc hơn là thứ tự: học phương pháp trước để có khung tư duy rồi lấy PMP sau khi tích đủ số năm.

5. Câu hỏi thường gặp

1. Có cần thi PRINCE2 trước rồi mới thi PMP không?

Không có ràng buộc nào vì chúng thuộc hai tổ chức độc lập. Nhiều người chọn thứ tự đó vì bậc Foundation không đòi kinh nghiệm, nên học được ngay trong lúc chờ đủ số năm cho hồ sơ PMP.

2. Chứng chỉ nào được nhà tuyển dụng Việt Nam nhắc tới nhiều hơn?

Điều này thay đổi theo ngành và theo nguồn vốn doanh nghiệp. Cách kiểm tra đáng tin là đọc phần yêu cầu trong tin tuyển dụng thuộc lĩnh vực bạn nhắm tới.

3. Hai chứng chỉ này có hết hạn không?

Cả hai cần duy trì. PMP yêu cầu 60 PDU mỗi chu kỳ ba năm; PRINCE2 gia hạn theo chu kỳ ba năm với 60 điểm CPD, hoặc thi một chứng chỉ khác cùng nhóm sản phẩm.

Tóm lại, khác biệt lớn nằm ở điều kiện đầu vào và ở triết lý đằng sau mỗi kỳ thi chứ không ở độ khó. Người đã có vốn kinh nghiệm dày thường thấy hướng PMP phù hợp, còn người cần một khung phương pháp để bắt đầu sẽ thấy bậc Foundation của PRINCE2 dễ tiếp cận hơn. Hãy đối chiếu hồ sơ của chính bạn với điều kiện dự thi hiện hành trước khi quyết định.

Nội dung bài viết mang tính tham khảo tại thời điểm biên soạn. Điều kiện dự thi, cấu trúc kỳ thi và quy định duy trì hiệu lực do tổ chức cấp chứng chỉ công bố và có thể thay đổi, vì vậy bạn hãy kiểm tra trang chính thức của từng tổ chức trước khi đăng ký.

Minh An

Bài viết liên quan

Zalo Icon