Cách xin nghỉ việc trong thời gian thử việc: quyền theo luật và cách báo êm

Đi làm vài tuần, bạn nhận ra công việc không như mô tả và muốn dừng lại. Câu hỏi đầu tiên thường là có cần báo trước, có bị phạt hay mất lương không. Bài viết giải thích cách xin nghỉ việc trong thời gian thử việc theo Bộ luật Lao động 2019, chỉ ra mốc dễ nhầm khi thử việc đã kết thúc và kèm mẫu email ngắn.

Trước tiên, hãy xem luật cho phép bạn làm gì.

1. Nghỉ khi đang thử việc: luật cho phép đến đâu

Khoản 2 Điều 27 Bộ luật Lao động 2019 quy định trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường. Bạn không cần chờ công ty “duyệt đơn” mới được nghỉ. Quy định áp dụng cho cả hợp đồng thử việc riêng lẫn nội dung thử việc ghi trong hợp đồng lao động (Điều 24), miễn bạn còn trong hạn đã thỏa thuận.

Điều 25 giới hạn thử việc tối đa 180 ngày với người quản lý doanh nghiệp, 60 ngày với trình độ cao đẳng trở lên, 30 ngày với trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ và 6 ngày làm việc với công việc khác. Nếu bị kéo dài quá mốc, bài Thời gian thử việc tối đa theo luật: 4 mốc và cách xử lý khi bị kéo dài hướng dẫn cách phản hồi.

2. Mốc dễ nhầm: khi giai đoạn thử việc đã kết thúc

Chưa ký “hợp đồng chính thức” không có nghĩa là vẫn được nghỉ ngay. Khi hết thử việc, công ty phải thông báo kết quả theo khoản 1 Điều 27; nếu đạt và thử việc ghi trong hợp đồng lao động, hợp đồng đó tiếp tục thực hiện. Khi đó bạn phải báo trước theo Điều 35: ít nhất 45 ngày với hợp đồng không xác định thời hạn, 30 ngày với hợp đồng 12–36 tháng, 3 ngày làm việc với hợp đồng dưới 12 tháng, trừ các trường hợp tại khoản 2 Điều 35 và một số ngành nghề đặc thù có quy định riêng.

Tình huống	Có cần báo trước không	Điều cần lưu ý
Hợp đồng thử việc riêng, còn trong hạn	Không bắt buộc (khoản 2 Điều 27)	Vẫn nên báo sớm và bàn giao
Thử việc ghi trong hợp đồng lao động, còn trong hạn	Không bắt buộc	Xác định đúng ngày kết thúc thử việc
Đã hết hạn thử việc, vẫn làm tiếp	Có, theo Điều 35	Số ngày báo trước tùy loại hợp đồng
Đã ký thỏa thuận đào tạo có chi phí	Tùy thời điểm nghỉ như trên	Có thể phải hoàn trả chi phí theo thỏa thuận

Với Công nhân vận hành máy (Machine Operator), thử việc thường chỉ vài ngày đến 30 ngày nên mốc kết thúc đến rất nhanh. Trong mục việc làm sản xuất – vận hành sản xuất, nhiều tin ghi rõ thời hạn thử việc để bạn so sánh trước khi nhận nơi mới.

3. Báo nghỉ thế nào để không mất điểm

“Không cần báo trước” là quyền, không phải lời khuyên. Quản lý hiện tại có thể được gọi kiểm tra tham chiếu (reference check) khi bạn ứng tuyển nơi khác, nên nếu không có lý do cấp bách, hãy báo sớm 1–3 ngày. Thứ tự hợp lý là nói trực tiếp với Quản lý trực tiếp (Line Manager), rồi gửi email đồng gửi Chuyên viên nhân sự (HR Specialist). Lý do chỉ cần một câu trung tính như công việc khác định hướng hoặc giờ làm chưa hợp hoàn cảnh gia đình, tránh chê quản lý hay so sánh lương.

– Bạn cần trả lại thẻ nhân viên, đồng phục, laptop và thiết bị được cấp.

– Bạn nên bàn giao tài liệu, file làm dở và tài khoản công việc.

– Bạn nên xin xác nhận bàn giao bằng email hoặc biên bản có chữ ký.

Biên bản này là bằng chứng hữu ích nếu sau này có tranh cãi.

Sau đó, hãy gửi thông báo bằng văn bản.

4. Mẫu email xin nghỉ trong thời gian thử việc

Email nên ngắn, nêu quyết định, ngày làm cuối và đề xuất bàn giao. Bạn không cần viết “xin phép” vì đây là thông báo thực hiện quyền theo Điều 27. Hãy thay các chỗ trống `[…]` bằng thông tin của mình.

Tiêu đề: Thông báo nghỉ việc trong thời gian thử việc – [Họ và tên] Kính gửi anh/chị [Tên quản lý], đồng gửi bộ phận Nhân sự. Em là [Họ và tên], đang thử việc vị trí [Tên vị trí] từ ngày [ngày bắt đầu]. Em nhận thấy công việc chưa phù hợp với định hướng của bản thân nên xin thông báo kết thúc thử việc, ngày làm cuối là [ngày]. Em sẽ bàn giao [tài liệu, thiết bị] cho [người nhận] trước ngày này. Cảm ơn anh/chị đã hướng dẫn em. Trân trọng, [Họ và tên] – [Số điện thoại]

Nếu công ty cần đơn giấy, hãy chuyển nội dung này sang mẫu có quốc hiệu, tiêu ngữ và chữ ký.

5. Lương, giấy tờ và chi phí đào tạo khi nghỉ thử việc

Tự nghỉ không làm mất lương những ngày đã làm: theo Điều 26, lương thử việc ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó, tính theo ngày công thực tế. Hãy hỏi rõ công ty ngày chốt và ngày chi trả lương cuối cùng, vì thời hạn thanh toán có thể khác nhau giữa hợp đồng thử việc và hợp đồng lao động.

Điều 17 cấm công ty giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ hoặc buộc người lao động đặt cọc. Nếu bị giữ lương, giữ giấy tờ hay đòi “phạt nghỉ ngang”, bạn có thể nhờ hòa giải viên lao động, phản ánh tới cơ quan quản lý nhà nước về lao động tại địa phương hoặc khởi kiện. Riêng hợp đồng đào tạo theo Điều 62 để được cử đi học có chi phí, nghĩa vụ hoàn trả nằm trong chính thỏa thuận đó và không tự mất đi vì bạn nghỉ khi còn thử việc.

Nghỉ đúng luật giúp bạn không bị thiệt, nghỉ đúng cách giúp bạn giữ được một mối quan hệ nghề nghiệp.

6. Câu hỏi thường gặp

1. Nghỉ thử việc có phải chờ công ty đồng ý không? Không, khi còn trong hạn thử việc bạn có quyền tự hủy bỏ thỏa thuận.

2. Nghỉ trong thời gian thử việc có được trả lương không? Có, bạn được trả cho ngày công thực tế, ít nhất 85% lương của công việc.

3. Nên báo với quản lý hay nhân sự trước? Nên nói với quản lý trực tiếp trước, rồi gửi email đồng gửi bộ phận nhân sự.

Luật cho bạn quyền rời đi khi còn thử việc mà không cần báo trước, nhưng cách bạn rời đi sẽ được nhớ lâu hơn lý do. Một cách xin nghỉ việc trong thời gian thử việc hợp lý gồm xác định đúng ngày hết thử việc, đọc lại thỏa thuận đào tạo, báo sớm cho quản lý, bàn giao có biên bản và theo dõi khoản lương cuối. Hãy kiểm tra hợp đồng trước khi gửi email.

Bài viết mang tính tham khảo theo Bộ luật Lao động 2019 tại thời điểm 10/2026; quy định có thể thay đổi, bạn nên đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi chuyên gia pháp lý cho trường hợp cụ thể.

Minh An