Nếu công việc tốt nhưng môi trường không tốt, điều gì nên được ưu tiên?

Có một kiểu lựa chọn rất khó trong sự nghiệp: công việc tốt, lương ổn, thương hiệu công ty đẹp trong CV, cơ hội thăng tiến cũng không tệ, chỉ có một vấn đề: môi trường làm việc không tốt. Vậy nếu công việc tốt nhưng môi trường không tốt, điều gì nên được ưu tiên?

Câu trả lời có lẽ không đơn giản là nghỉ việc hay cố chịu đựng. Điều cần ưu tiên trước tiên là hiểu chính xác mình đang đánh đổi điều gì để có được công việc này.

“Công việc tốt nhưng môi trường không tốt có thể khiến bạn phải đánh đổi sự bình yên để lấy những giá trị tưởng chừng rất đáng giá.”

Công việc tốt không chỉ được đo bằng mức lương

Khi tìm việc, chúng ta thường có xu hướng nhìn vào những thứ dễ đo đếm: lương bao nhiêu, chức danh gì, công ty lớn hay nhỏ, có thưởng không, cơ hội thăng tiến thế nào. Những điều đó quan trọng nhưng có một phần khác khó đưa vào bảng so sánh hơn: mỗi ngày bạn cảm thấy thế nào khi làm việc ở đó?
Một công việc có thể rất tốt trên giấy nhưng lại không tốt với một con người cụ thể. Cùng một mức lương, có người thấy đó là cơ hội đáng giá. Người khác lại thấy mình đang phải trả một cái giá quá lớn bằng thời gian, năng lượng và sự bình yên. Bởi vậy, khi đánh giá một công việc, câu hỏi không nên chỉ là: “Công việc này tốt đến đâu?” mà còn phải là: “Công việc này có tốt với mình không?”

Đừng vội gọi mọi sự khó chịu là môi trường độc hại

Không phải một môi trường áp lực đều là môi trường xấu. Có những giai đoạn công việc nhiều, deadline gấp, đồng nghiệp bất đồng quan điểm hoặc quản lý yêu cầu cao. Những điều đó có thể khiến chúng ta mệt mỏi nhưng chưa chắc có nghĩa môi trường làm việc không lành mạnh.
Điều đáng quan tâm hơn là những vấn đề ấy có trở thành một trạng thái kéo dài và có tính hệ thống hay không.

Những dấu hiệu cần được nhìn nhận nghiêm túc

Bạn có thường xuyên bị hạ thấp, xúc phạm hoặc đổ lỗi không?
Bạn có phải liên tục làm việc trong sự sợ hãi?
Bạn có cảm thấy ý kiến của mình không được tôn trọng?
Bạn có phải đánh đổi thời gian nghỉ ngơi một cách thường xuyên chỉ để đáp ứng những yêu cầu thiếu giới hạn?
Bạn có thể nói ra vấn đề mà không lo bị trả đũa?
Nếu những câu hỏi này khiến bạn liên tục trả lời “có”, có lẽ vấn đề không còn đơn giản là một vài ngày làm việc căng thẳng.

Đừng đánh đổi sức khỏe lâu dài chỉ vì một dòng đẹp trong CV

Có một cái bẫy rất dễ rơi vào khi đi làm: chúng ta nhìn thấy những gì công việc mang lại, nhưng lại bỏ qua những gì nó lấy đi. Lương cao hơn. Chức danh đẹp hơn. Một công ty nổi tiếng hơn. Một cơ hội có vẻ rất khó tìm được lần nữa.
Nhưng đổi lại là bạn mất dần thời gian dành cho gia đình. Bạn không còn năng lượng cho những điều mình từng thích. Cuối tuần không còn là thời gian nghỉ ngơi mà trở thành thời gian để hồi phục cho tuần tiếp theo.
Đến một lúc nào đó, bạn nhận ra mình không còn sống ngoài giờ làm việc nữa. Đó là lúc cần dừng lại để tính lại “cái giá” của công việc. Một công việc tốt không nên chỉ giúp tài khoản ngân hàng tăng lên. Nó cũng cần cho bạn đủ không gian để duy trì một cuộc sống mà bạn muốn sống. Điều này không có nghĩa cứ gặp khó khăn là phải nghỉ việc. Một công việc có áp lực nhưng cho bạn khả năng học hỏi, được hỗ trợ và được tôn trọng vẫn có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc. Điểm quan trọng nằm ở cái giá bạn đang trả và khả năng chịu đựng cái giá đó trong dài hạn.

Hãy xem liệu môi trường làm việc có thể thay đổi hay không

Trước khi đưa ra quyết định lớn, hãy thử trả lời một câu hỏi thực tế: Vấn đề nằm ở một người, một nhóm, một người quản lý hay nằm trong cả hệ thống?
Nếu vấn đề đến từ một quản lý trực tiếp, việc thay đổi nhóm hoặc trao đổi thẳng thắn có thể tạo ra khác biệt. Nếu vấn đề là khối lượng công việc, bạn có thể thử thương lượng lại phạm vi trách nhiệm, thời hạn hoặc nguồn lực. Mặt khác, nếu vấn đề đến từ cách giao tiếp giữa các thành viên, một cuộc trao đổi rõ ràng đôi khi có thể giải quyết điều mà sự im lặng chỉ làm nó kéo dài.

Nhưng nếu vấn đề nằm ở văn hóa công ty?

Nếu những vấn đề tương tự xuất hiện ở nhiều bộ phận, nhiều cấp quản lý và đã tồn tại trong thời gian dài, câu chuyện có thể không còn nằm ở một cá nhân.
Khi đó, hãy nhìn vào văn hóa công ty. Một môi trường thực sự không ổn không chỉ khiến bạn khó chịu trong vài ngày. Nó có thể dần thay đổi cách bạn nhìn nhận chính mình. Bạn bắt đầu nghi ngờ năng lực của mình. Bạn ngại đưa ra ý kiến. Bạn sợ mắc lỗi. Bạn luôn trong trạng thái phòng thủ. Và nguy hiểm nhất là sau một thời gian, bạn có thể tưởng rằng đó là điều bình thường của việc đi làm.

Vậy nên ưu tiên công việc hay môi trường làm việc?

Không có một thứ tự ưu tiên phù hợp với tất cả mọi người. Nếu bạn đang ở giai đoạn cần tích lũy tài chính, công việc hiện tại có thể đóng vai trò như một bước đệm. Nếu công việc đang mang lại kinh nghiệm quan trọng cho mục tiêu dài hạn, việc ở lại thêm một khoảng thời gian có chủ đích cũng có thể hợp lý. Tuy nhiên, nếu môi trường đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, các mối quan hệ và chất lượng cuộc sống, những lợi ích của công việc cần được đặt lên bàn cân một cách nghiêm túc.
Hãy thử đặt 3 câu hỏi: Tôi nhận được gì từ công việc này?, Tôi đang đánh đổi điều gì? Và Điều gì có thể thay đổi?, đôi khi câu trả lời cho câu hỏi “Công việc tốt nhưng môi trường không tốt, điều gì nên được ưu tiên” sẽ rõ ràng hơn rất nhiều.

Oanh Trần