Intellectual property là gì? Phân loại và ưu, nhược điểm

Intellectual property là gì? Intellectual property có nghĩa là sở hữu trí tuệ, đề cập đến các sản phẩm sáng tạo của trí óc, chẳng hạn như một bản nhạc, một cuốn tiểu thuyết, một khẩu hiệu quảng cáo, một công thức hoặc một phát minh.

Tương tự như các quyền được trao cho chủ sở hữu các dạng tài sản hữu hình truyền thống (ví dụ: đất đai, nhà ở), người sáng tạo và người phát minh là chủ sở hữu các tác phẩm sáng tạo của họ và có toàn quyền kiểm soát việc khai thác các tác phẩm của họ trong khoảng thời gian theo quy định của pháp luật.

“Intellectual property là một tác phẩm hoặc phát minh là kết quả của sự sáng tạo, chẳng hạn như một bản thảo hoặc một thiết kế, mà người tạo ra có quyền sở hữu và đăng ký bằng sáng chế, bản quyền, nhãn hiệu”

4 loại intellectual property là gì?

Nhãn hiệu, bản quyền, bằng sáng chế và bí mật kinh doanh là các loại chính của quyền sở hữu trí tuệ và chúng hoạt động khác nhau theo luật.

Nhãn hiệu

Các doanh nghiệp thường đăng ký nhãn hiệu và biểu tượng được sử dụng trên hàng hóa và dịch vụ của họ. Ví dụ: từ “Coca-Cola” là một nhãn hiệu.

Các bước để có được đăng ký nhãn hiệu:

–       Nộp đơn và chọn loại hàng hóa và dịch vụ bạn muốn sử dụng cho nhãn hiệu.

–       Người giám định nhãn hiệu sẽ xem xét đơn đăng ký để xác định xem có ai đã đăng ký nhãn hiệu giống hoặc tương tự hay không. Nếu không, nhãn hiệu sẽ được công bố trong sổ đăng ký công khai để xem có ai phản đối hay không.

–       Nếu không có phản đối, nhãn hiệu được chấp thuận.

–       Thời gian bảo hộ của nhãn hiệu là 10 năm liên tiếp. Có thể gia hạn nhiều lần và mỗi lần là 10 năm.

Bản quyền

Một tác giả có bản quyền ngay sau khi họ viết, vẽ hoặc thiết kế một tác phẩm. Một cá nhân có thể nộp đơn xin đăng ký bản quyền trực tuyến hoặc trực tiếp. Bản quyền đã đăng ký thường kéo dài trong suốt cuộc đời của tác giả cộng thêm 70 năm.

Bằng sáng chế

Bằng sáng chế bảo vệ các ý tưởng, quy trình và phát minh mới. Sau khi các nhà phát minh nộp đơn đăng ký bằng sáng chế cho cơ quan xét duyệt, người giám định sẽ xem xét nó và xác định xem sáng chế có được cấp bằng sáng chế hay không và trước đó chưa được phát minh bởi một cá nhân khác.

 Người thẩm định và người đăng ký bằng sáng chế sẽ cùng nhau tranh luận về việc có nên cấp bằng sáng chế hay không. Nếu chủ sở hữu nhận được bằng sáng chế, bằng sáng chế có giá trị trong 20 năm kể từ khi nộp đơn hoặc 17 năm kể từ khi được cấp bằng sáng chế, tùy theo thời gian nào lâu hơn.

Về cơ bản bằng sáng chế là một quyền tài sản có thể được cấp phép, bán, thế chấp hoặc chuyển nhượng.

Bí mật kinh doanh

Bí mật kinh doanh là các phương thức kinh doanh, công thức, thiết kế hoặc quy trình được sử dụng trong một doanh nghiệp, được thiết kế đặc biệt để cung cấp lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Mặc dù hầu hết các tập đoàn lớn đều tự bảo vệ mình khỏi gián điệp công nghiệp, nhưng hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ thường là kết quả của mối đe dọa từ nội gián.

Nhiều nghiên cứu cho thấy trong số 120 vụ truy tố tội trộm cắp bí mật thương mại, hơn 90% bị cáo là người trong cuộc có quyền truy cập vào bí mật thương mại vì họ là nhân viên hoặc nhà thầu của bên bị hại.

Luật sở hữu trí tuệ

Nếu đã tìm hiểu về Intellectual property là gì thì không thể bỏ qua luật sở hữu trí tuệ Intellectual property law.

Luật Sở hữu trí tuệ đề cập đến các luật để bảo vệ và thực thi các quyền của người sáng tạo và chủ sở hữu của sáng chế, văn bản, âm nhạc, thiết kế và các tác phẩm khác, được gọi là tài sản trí tuệ. Trong đó:

Luật bản quyền bảo vệ quyền của người sáng tạo trong các tác phẩm của họ trong lĩnh vực mỹ thuật, xuất bản, giải trí và phần mềm máy tính. Luật pháp bảo vệ chủ sở hữu tác phẩm nếu người khác sao chép, trình bày hoặc trưng bày tác phẩm của chủ sở hữu mà không được phép.

Luật bảo hộ nhãn hiệu bảo vệ một từ, cụm từ, biểu tượng hoặc thiết kế được một thực thể sử dụng để xác định sản phẩm hoặc dịch vụ của mình. Ví dụ như biểu tượng quả táo của Apple và ba sọc của Adidas. Chủ sở hữu nhãn hiệu có thể ngăn không cho người khác sử dụng nhãn hiệu của họ hoặc nhãn hiệu giống nhau một cách khó hiểu đến mức người tiêu dùng không thể xác định được nguồn gốc.

Quyền đối với nhãn hiệu có được khi là người đầu tiên sử dụng nhãn hiệu trong thương mại hoặc là người đầu tiên đăng ký nhãn hiệu với Cục sở hữu trí tuệ.

Luật bảo hộ đối với các sáng chế cung cấp quyền bảo hộ cho các phát minh mới có thể là sản phẩm, quy trình hoặc thiết kế. Chủ sở hữu bằng sáng chế có quyền ngăn chặn người khác sản xuất, sử dụng, phân phối hoặc nhập khẩu phát minh được bảo hộ.

Bí mật thương mại sẽ không được tiết lộ cho người ngoài của doanh nghiệp. Một ví dụ về điều này là công thức của Coca Cola. Bí mật kinh doanh được bảo vệ mà không cần đăng ký và chủ sở hữu phải thực hiện các bước thích hợp để duy trì tính bảo mật, chẳng hạn như:

–       Yêu cầu nhân viên và nhà cung cấp ký vào các thỏa thuận bảo mật và không tiết lộ trước khi bắt đầu công việc;

–       Lưu trữ thông tin bí mật dưới dạng điện tử và chỉ được phép truy cập khi cần thiết;

–       Giới hạn số lượng người có quyền truy cập vào các thông tin bí mật;

–       Dán nhãn tài liệu bằng con dấu kinh doanh;

–       Thu hồi ngay lập tức khả năng truy cập vào bất kỳ thông tin độc quyền nào của một nhân viên sắp nghỉ việc;

–       Tiến hành các cuộc phỏng vấn nghỉ việc của nhân viên và yêu cầu họ chứng thực rằng họ không đưa bất kỳ thông tin bí mật hoặc độc quyền nào cho người sử dụng lao động mới.

Ưu nhược điểm của sở hữu trí tuệ Intellectual property là gì?

Có nhiều ưu điểm đối với Intellectual property, bao gồm những điều sau:

Có lợi thế cạnh tranh so với các doanh nghiệp tương tự khác. Nếu bạn được bảo hộ bằng sáng chế đối với tài sản trí tuệ của mình, thì chắc chắn bạn sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn đối thủ. Điều này là do các doanh nghiệp khác hoạt động trong cùng một ngành không thể sao chép, sản xuất, sử dụng hoặc bán sản phẩm của bạn.

Tăng khả năng tài chính cho doanh nghiệp. Sở hữu trí tuệ có thể giúp tạo ra nhiều thu nhập hơn nữa cho doanh nghiệp thông qua các thỏa thuận cấp phép hoặc bán sáng chế của bạn. Nếu bạn bán doanh nghiệp của mình, nó sẽ đáng giá hơn nếu bạn được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Việc mua bán như vậy có thể xảy ra dưới nhiều hình thức như bán một phần, bán toàn bộ, sáp nhập hoặc mua lại.

Dễ dàng tiếp thị các sản phẩm và dịch vụ của công ty. Bạn có thể dễ dàng tiếp thị các sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp mình nếu bạn có bằng sáng chế hoặc nhãn hiệu bảo hộ đối với tài sản trí tuệ của mình. Điều này có thể bao gồm thiết kế của sản phẩm hoặc logo. Nó có thể giúp bạn phân biệt doanh nghiệp của mình với những doanh nghiệp khác để thu hút các khách hàng tiềm năng.

Tăng cơ hội xuất khẩu. Doanh nghiệp của bạn sẽ có nhiều cơ hội xuất khẩu hơn vì sở hữu trí tuệ có thể làm tăng lợi thế cạnh tranh của bạn trên thị trường xuất khẩu. Để làm được điều này, bạn có thể ký kết các thỏa thuận nhượng quyền thương mại với các doanh nghiệp quốc tế có trụ sở tại các quốc gia mà bạn muốn kinh doanh hoặc xuất khẩu các sản phẩm đã được cấp bằng sáng chế của mình.

Mặc dù có một số ưu điểm, nhưng cũng có một số nhược điểm của sở hữu trí tuệ, bao gồm những điều sau:

Chi phí cao. Bảo vệ tài sản trí tuệ của bạn có thể tốn rất nhiều tiền, đặc biệt nếu bạn có một sản phẩm rất phức tạp liên quan đến thiết kế, phương pháp và quy trình. Ngoài ra, nếu bạn thuê một luật sư để hỗ trợ trong quá trình nộp đơn, bạn có thể phải chịu mức chi phí pháp lý cao. Bạn cũng sẽ cần phải trả phí nộp đơn và các chi phí khác liên quan đến quá trình đăng ký bằng sáng chế.

Vi phạm bản quyền. Ngay cả sau khi được bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đôi khi rất khó để ngăn chặn ai đó ăn cắp bản quyền.

Giảm chất lượng. Theo thời gian, khi quyền sở hữu trí tuệ bị giảm sút, chất lượng của sản phẩm được tạo ra cũng sẽ giảm theo. Đó là bởi vì có ít động lực hơn để thực hiện công việc và dành thời gian và nguồn lực, đặc biệt nếu công ty biết rằng quyền sở hữu trí tuệ của họ không phải là tuyệt đối.

Sau khi đọc kỹ toàn bộ bài viết, chắc hẳn giờ đây bạn đã hiểu rõ Intellectual property là gì và tầm quan trọng của việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với các tác phẩm nghệ thuật, văn học và các phát minh khác của bạn. Vì các biện pháp bảo vệ sở hữu trí tuệ sẽ giúp công ty hoặc doanh nghiệp trở thành duy nhất so với các doanh nghiệp khác trên thị trường, do đó sở hữu trí tuệ rất được khuyến khích trong xã hội ngày nay.

Trâm Nguyễn

Sao chép thành công