Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành kế toán theo nghiệp vụ, kèm bảng Anh – Việt

Đọc báo cáo tài chính song ngữ hay trao đổi với kiểm toán viên nước ngoài cần vốn thuật ngữ vững. Bài viết tổng hợp khoảng 50 từ vựng tiếng Anh chuyên ngành kế toán theo nhóm nghiệp vụ, chỉ ra các cặp từ dễ nhầm, khác biệt giữa tiếng Anh – Anh, Anh – Mỹ và IFRS, kèm cách học gắn với công việc hằng ngày.

1. Vì sao nên học theo nghiệp vụ thay vì học danh sách?

Danh sách vài trăm từ chép từ mạng dễ bị quên vì không gắn với tình huống nào. Ngược lại, khi học từ “accounts payable” ngay lúc đang hạch toán hóa đơn nhà cung cấp, bạn nhớ cả nghĩa lẫn cách dùng. Kế toán viên (Accountant) làm việc với chứng từ và bút toán mỗi ngày, nên đó là nguồn tiếng Anh kế toán sẵn có và sát thực tế. Cách này giúp bạn biết từ nào thật sự cần.

Một thuật ngữ gắn với chứng từ bạn vừa xử lý sẽ ở lại lâu hơn mười thuật ngữ học thuộc lòng.

2. Thuật ngữ trên báo cáo tài chính và hệ thống tài khoản

Báo cáo tài chính tập trung nhiều thuật ngữ nền tảng. Nắm nhóm từ này, bạn đọc được khung của phần lớn báo cáo bằng tiếng Anh. Bảng dưới đây ghi tên thường dùng, một số chuẩn mực có thể đặt tên khác.

Tiếng Anh	Tiếng Việt	Ghi chú
Statement of financial position / Balance sheet	Báo cáo tình hình tài chính	Tên hiện hành theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, trước đây gọi là Bảng cân đối kế toán
Income statement / Profit and loss (P&L)	Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh	Phản ánh doanh thu, chi phí, lợi nhuận
Cash flow statement	Báo cáo lưu chuyển tiền tệ	Gồm hoạt động kinh doanh, đầu tư, tài chính
Notes to the financial statements	Thuyết minh báo cáo tài chính	Giải thích chính sách và số liệu
Assets / Current assets / Fixed assets	Tài sản / Tài sản ngắn hạn / Tài sản cố định	Fixed assets còn gọi là PP&E
Liabilities	Nợ phải trả	Chia ngắn hạn và dài hạn
Equity / Retained earnings	Vốn chủ sở hữu / Lợi nhuận chưa phân phối	Tài sản trừ nợ phải trả
Revenue / Cost of goods sold	Doanh thu / Giá vốn hàng bán	COGS là viết tắt thường gặp
Gross profit / Net profit	Lợi nhuận gộp / Lợi nhuận thuần	Net profit là phần còn lại sau thuế

Nếu muốn xem nhà tuyển dụng yêu cầu trình độ tiếng Anh kế toán ở mức nào, bạn có thể tham khảo việc làm kế toán – kiểm toán tại các doanh nghiệp FDI.

3. Từ vựng nghiệp vụ hằng ngày, thuế và kiểm toán

Nhóm từ vựng tiếng Anh này xuất hiện trong email, phần mềm kế toán và hồ sơ kiểm toán. Doanh nghiệp FDI dùng hệ thống ERP như SAP hay Oracle thường để giao diện tiếng Anh. Kiểm toán viên (Auditor) cũng dùng các thuật ngữ này khi gửi danh sách yêu cầu chứng từ.

Tiếng Anh	Tiếng Việt	Ví dụ dùng
Journal entry / Debit / Credit	Bút toán / Nợ / Có	Post a journal entry: ghi một bút toán
General ledger / Trial balance	Sổ cái / Bảng cân đối số phát sinh	Đối chiếu sổ cái trước khi khóa sổ
Accounts receivable / Accounts payable	Phải thu khách hàng / Phải trả người bán	Viết tắt AR và AP
Accrual / Accrued expenses	Dồn tích / Chi phí phải trả	Ghi nhận chi phí khi phát sinh, chưa cần chi tiền
Depreciation / Amortization	Khấu hao tài sản hữu hình / Phân bổ tài sản vô hình	Amortization dùng cho phần mềm, bản quyền
Bank reconciliation	Đối chiếu ngân hàng	So sổ tiền gửi với sao kê ngân hàng
Invoice / Month-end closing	Hóa đơn / Khóa sổ cuối tháng	Issue an invoice: xuất hóa đơn
VAT (input / output)	Thuế GTGT (đầu vào / đầu ra)	Value added tax
CIT / PIT	Thuế TNDN / Thuế TNCN	Corporate và personal income tax
Tax finalization	Quyết toán thuế	Cách gọi phổ biến ở Việt Nam
Audit / Internal control / Materiality	Kiểm toán / Kiểm soát nội bộ / Trọng yếu	Thường gặp trong báo cáo kiểm toán

Để hiểu bối cảnh các cách gọi theo chuẩn mực quốc tế ở phần sau, bạn nên đọc thêm IFRS là gì và khác chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS ra sao, cơ hội nghề.

4. Khác biệt Anh – Anh, Anh – Mỹ và IFRS cần biết

Cùng một khoản mục nhưng tài liệu Anh, Mỹ và chuẩn mực quốc tế có thể đặt tên khác nhau. Người quen tài liệu Mỹ dễ hiểu sai khi gặp chữ “turnover” trong báo cáo của công ty Anh, vì ở Mỹ từ này thường gắn với các chỉ số vòng quay. Tương tự, “stock” trong tài liệu Anh là hàng tồn kho, không phải cổ phiếu.

Anh – Anh	Anh – Mỹ	IFRS	Tiếng Việt
Turnover	Revenue / Sales	Revenue	Doanh thu
Stock	Inventory	Inventories	Hàng tồn kho
Debtors	Accounts receivable	Trade receivables	Phải thu
Creditors	Accounts payable	Trade payables	Phải trả

5. Cách học tiếng Anh kế toán hiệu quả khi đang đi làm

Cách hiệu quả là biến công việc hằng ngày thành giáo trình. Mỗi khi hạch toán một nghiệp vụ mới, hãy ghi thuật ngữ tiếng Anh tương ứng vào sổ tay. Bạn cũng có thể đọc báo cáo tài chính song ngữ mà công ty niêm yết công bố, rồi so từng dòng Anh – Việt.

6. Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán mới ra trường cần biết bao nhiêu từ vựng tiếng Anh? Vài chục thuật ngữ cốt lõi về báo cáo, bút toán và thuế là đủ để bắt đầu.

2. Nên học theo tiếng Anh – Anh hay Anh – Mỹ? Nên biết cả hai, vì doanh nghiệp FDI dùng tài liệu từ nhiều thị trường.

3. Chứng chỉ nào giúp nâng tiếng Anh kế toán? ACCA và CPA quốc tế được giảng dạy bằng tiếng Anh, nên quá trình học cũng là cách rèn thuật ngữ.

Vốn thuật ngữ vững giúp bạn tự tin hơn tại doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Thay vì học thuộc danh sách dài, hãy học từ vựng tiếng Anh chuyên ngành kế toán qua chính chứng từ, bút toán và báo cáo bạn xử lý mỗi ngày, đồng thời để ý khác biệt Anh – Anh, Anh – Mỹ và IFRS. Hãy ghi lại năm thuật ngữ từ nghiệp vụ đầu tiên bạn làm sáng mai.

Bài viết mang tính tham khảo; tên gọi báo cáo và tài khoản cụ thể cần đối chiếu chế độ kế toán Việt Nam hiện hành và chuẩn mực doanh nghiệp áp dụng.

Minh An