Làm ca xoay là gì? Điều cơ bản bạn cần biết về ca xoay và ca gãy

Làm ca gãy hay làm ca xoay là gì là thắc mắc của bất kỳ người lao động nào, đặc biệt là lĩnh vực nhà hàng khách sạn. Nếu bạn mới vào nghề, hãy cùng tìm hiểu các kiến thức cơ bản về vấn đề này nhé.

Trong khi tìm kiếm công việc mỗi người chúng ta đều đã từng thấy mô tả công việc có thông tin về ca xoay, ca gãy hoặc trực tiếp phải đảm đương các nhiệm vụ trong ca đó. Bài viết dưới đây cung cấp đầy đủ các thông tin về ca xoay, ca gãy để các bạn có thể hiểu rõ hơn về chất đặc điểm các ca làm việc.

Tìm hiểu về ca trong công việc

Ca làm là khoảng thời gian làm việc của người lao động được tính từ khi bắt đầu nhận nhiệm vụ cho đến khi bàn giao công việc cho nhân viên khác, bao gồm thời giờ làm việc và thời gian nghỉ giữa giờ. 

Ca làm việc tiếng Anh là gì?

Ca làm việc tiếng Anh là shift work.

Làm ca xoay là gì?

Ca xoay là thời gian làm việc luân phiên cố định của nhân viên có thể là full time 8 tiếng hoặc part time 4 tiếng. Ví dụ nếu tuần này nhân sự làm khung giờ buổi sáng, tuần sau làm buổi chiều và tuần sau nữa làm buổi tối. 

Ca gãy là gì?

Ca gãy là ca làm việc có lượng thời gian nhỏ hơn 8 giờ. Tuy nhiên tổng số thời gian của ca gãy cũng sẽ đủ 8 giờ làm việc. Ví dụ 12 giờ đến 16 giờ hoặc 18 giờ đến 22 giờ.

Ca xoay và ca gãy thường là hình thức làm việc thường thấy ở các ngành dịch vụ như Nhà hàng – khách sạn, chăm sóc khách hàng… nhằm nâng cao chất lượng phục vụ.

“Theo Bộ luật Lao động Việt Nam 2019 (Điều 105–108), người sử dụng lao động có trách nhiệm bố trí giờ làm việc hợp lý, đảm bảo thời gian nghỉ ngơi giữa các ca và phụ cấp làm thêm giờ theo đúng quy định.”

Lí do phải làm việc xoay ca là gì?

Do yêu cầu đặc thù của một số công việc thời gian làm việc sẽ không chỉ gói gọn trong giờ hành chính mà có thể lên tới 24 giờ/ngày và 7 ngày 1 tuần, nên để đảm bảo chất lượng công việc quản lý cần phân chia ra thành các ca từ đó hình thành ca xoay và ca gãy.

Ngoài ra nhân sự công việc có thể là sinh viên nên để cân bằng giữa thời gian học và làm quản lý cũng cần phân chia và sắp xếp ca làm việc linh hoạt. 

Việc chia ca cũng giúp đảm bảo sức khỏe của nhân viên cũng như tiến độ công việc.

Tiết kiệm chi phí nhân sự cũng là một yếu tố tạo nên các ca xoay hay ca gãy bởi quản lý hoàn toàn có thể dựa vào tình hình cung cấp dịch vụ để điều phối nhân sự cho phù hợp.  

Bạn có thể tham khảo các vị trí tuyển dụng tại chuyên mục việc làm Sản xuất / Vận hành sản xuất trên CareerLink để hình dung rõ hơn nhu cầu thị trường.

Các công việc thường yêu cầu ca gãy hay làm ca xoay là gì?

Ngành nghề	Loại ca phổ biến	Lý do áp dụng
Nhà hàng, F&B	Ca gãy (4–6 tiếng)	Đông khách theo khung giờ ăn, cần điều phối nhân sự linh hoạt
Khách sạn	Ca xoay 8 tiếng	Phục vụ khách 24/7, cần nhân viên được đào tạo kỹ lưỡng
Bệnh viện / Y tế	Ca xoay 8–12 tiếng	Chăm sóc bệnh nhân liên tục, không được gián đoạn
Tổng đài / Call center	Ca xoay 8 tiếng	Hỗ trợ khách hàng theo múi giờ và giờ cao điểm
Sản xuất / Nhà máy	Ca xoay 3 ca/ngày	Duy trì hoạt động sản xuất liên tục 24 giờ
Bán lẻ / Siêu thị	Ca gãy linh hoạt	Điều phối nhân sự theo lưu lượng khách hàng

Trong các ngành liên quan đến dịch vụ, giải trí, nhà hàng, khách sạn ca xoay và ca gãy là những khái niệm khá phổ biến. Bởi đặc thù các ngành này sẽ cung cấp dịch vụ cho khách vào các thời điểm ngoài giờ hành chính, ban đêm, cuối tuần, lễ tết. 

Một số cách chia ca xoay và ca gãy

Ca xoay dựa vào mục đích kinh doanh

Mỗi lĩnh vực dịch vụ sẽ có định hướng kinh doanh riêng. Ví dụ như ngân hàng, tổng đài viễn thông, hãng hàng không thì tổng đài viên (call center) hoặc chăm sóc khách hàng cần tuân theo ca làm việc xoay 8 tiếng. 

Lĩnh vực khách sạn sẽ ưu tiên nhân viên làm việc ca xoay tương tự như các doanh nghiệp trong các lĩnh vực trên bởi để đào tạo một nhân viên dịch vụ khách sạn do đặc thù ngành sẽ khá mất thời gian nên yêu cầu làm đủ thời gian 8 tiếng. 

Các đơn vị cung cấp dịch vụ như nhà hàng, đồ uống thường có các ca gãy và chấp nhận lao động phổ thông bao gồm cả các bạn sinh viên. Như đã nói ở phần làm ca xoay là gì, các ca làm việc sẽ kéo dài phụ thuộc vào thời gian mở cửa đón khách. Tuy nhiên một số khung giờ sẽ được sắp xếp nhiều nhân sự hơn một số khung giờ còn lại do đặc thù kinh doanh. Thậm chí một số cửa hàng đồ uống chỉ phục vụ buổi tối muộn như bar, pub. 

Phân chia giờ làm theo khối lượng công việc cần hoàn thiện trong ca

Mỗi công việc cụ thể lại có yêu cầu về khối lượng cường độ làm việc khác nhau. Ví dụ rạp chiếu phim sẽ đông khách vào buổi tối muộn và vắng khách vào ban ngày. Cửa tiệm ăn sẽ đông khách vào các khung giờ giữa trưa và tối, các quán cà phê thường đông khách vào buổi chiều. Quản lý là người nắm rõ đặc điểm hoạt động cũng như yêu cầu khối lượng công việc để phân chia nhiệm vụ, các ca làm và nhân sự cho hợp lý.

Sắp xếp giờ làm theo mong muốn, nguyện vọng của nhân viên

Một số trường hợp nhân sự là sinh viên học sinh còn đang đi học có thể linh hoạt phân ca cho phù hợp lịch học.

Hoặc trường hợp nhân viên có con nhỏ, nhân viên đau ốm hay bận việc đột xuất… việc chia ca đáp ứng theo ý muốn, nguyện vọng của nhân viên là hợp lý khi họ vẫn đảm bảo chất lượng công việc chung.

Tìm hiểu thêm về lộ trình phát triển trong bài viết ngành Điều dưỡng là gì để có cái nhìn toàn diện hơn.

Hy vọng những thông tin trên về làm ca xoay là gì và các kiến thức về ca trong các ngành dịch vụ sẽ giúp cho cả người tìm việc và người sử dụng lao động hiểu và vận dụng hợp lý ca làm việc để đem lại hiệu quả công việc cũng như lợi ích cao nhất cho đôi bên. 

                                                  

Hà Phương