Cách trả lời phỏng vấn tiếng Anh tell me about yourself bằng khung ba phần

Câu mở màn quen thuộc nhất của một buổi phỏng vấn bằng tiếng Anh lại là câu khiến nhiều ứng viên lúng túng nhất. Người hỏi chờ đợi điều gì trong chưa đầy hai phút, và cách trả lời phỏng vấn tiếng Anh tell me about yourself thế nào để không biến thành bản đọc lại CV, là hai thắc mắc quyết định phần còn lại của buổi trò chuyện.

1. Người phỏng vấn thật sự muốn nghe gì

Nghe câu “Tell me about yourself”, nhiều ứng viên hiểu thành lời mời kể về bản thân, thế là bắt đầu từ quê quán, trường học rồi lần lượt từng công việc cũ. Người ngồi đối diện đã đọc CV nên không cần bản tóm tắt đó. Cái họ tìm là sợi dây nối giữa việc bạn từng làm và thứ vị trí này cần. Mỗi chi tiết không nằm trên sợi dây ấy đều đang ăn vào quỹ thời gian ít ỏi của bạn.

Câu hỏi này không hỏi bạn là ai, nó hỏi vì sao bạn là người phù hợp cho chỗ trống đang cần lấp.

Còn một lý do thực dụng: chi tiết nào bạn nêu ra, người phỏng vấn thường đào sâu vào chính chi tiết đó. Bạn được chọn chủ đề cho vài phút kế tiếp, đừng phí nó vào chuyện kể tuổi thơ.

2. Khung ba phần và độ dài hợp lý

Khung được nhà tuyển dụng nhắc tới nhiều nhất gồm ba chặng: hiện tại, quá khứ liên quan, rồi hướng tới. Phần hiện tại nói bạn đang làm gì và một kết quả đáng chú ý. Phần quá khứ chọn hai tới ba điểm nối thẳng vào yêu cầu của vị trí. Phần cuối nêu vì sao vị trí này là bước tiếp hợp lý.

Điểm dễ sai nhất nằm ở chặng cuối: nhiều người nói chung chung kiểu muốn học hỏi, trong khi đây mới là chỗ nối bạn với công ty cụ thể trước mặt.

Về độ dài, nhiều hướng dẫn tuyển dụng khuyên giữ câu trả lời trong khoảng sáu mươi tới chín mươi giây, tương đương chừng hai trăm từ nói ra. Ứng viên mới tốt nghiệp gặp câu hỏi này ngay vòng đầu, nên hãy đọc kỹ tin việc làm mới tốt nghiệp – thực tập trên CareerLink để biết nhà tuyển dụng nhấn vào năng lực nào trước khi dựng câu trả lời.

3. Tự lắp nội dung của mình vào khung, đừng chép bài mẫu

Đây là khác biệt giữa câu trả lời sống và đoạn văn thuộc lòng. Người phỏng vấn nghe hàng chục ứng viên mỗi tuần nên nhận ra ngay giọng đọc thuộc: nhịp đều, mắt đảo tìm chữ, tắc hẳn khi bị cắt ngang. Cách an toàn hơn là nhớ ba chặng cùng vài cụm nối, nội dung lấy từ hồ sơ của bạn.

– Gạch chân ba yêu cầu quan trọng nhất trong mô tả công việc bạn ứng tuyển.

– Với mỗi yêu cầu, chọn một việc bạn từng làm kèm kết quả đo được bằng con số.

– Viết ba câu tiếng Anh ngắn cho ba việc đó, rồi nói to nhiều lần cho trơn miệng.

Vài cụm nối đáng thuộc vì chúng tạo đường viền cho câu trả lời: mở bằng “I’m currently working as… where I…”, chuyển bằng “Before that, I spent two years…” và khép bằng “That’s why this role caught my attention, because…”. Ba cụm này là khung, phần điền vào phải của bạn. Nếu chặng hướng tới làm bạn lúng túng, bài kế hoạch 5 năm khi phỏng vấn trên CareerLink gợi ý cách nói về định hướng nghề mà không sáo rỗng.

4. Những chỗ hay hỏng và cách xử lý

Phần lớn câu trả lời cho Tell me about yourself trượt không phải vì tiếng Anh yếu mà vì chọn sai nội dung. Bảng dưới gom các lỗi lặp lại nhiều nhất.

Lỗi hay gặp	Vì sao hỏng	Nên làm gì
Kể từ quê quán, trường lớp rồi mọi việc cũ	Tốn thời gian vào phần người nghe đã đọc trong CV	Bắt đầu từ vị trí hiện tại, quay lại khi liên quan
Mở đầu bằng lời xin lỗi vì tiếng Anh chưa tốt	Hạ thấp bạn trước khi người nghe kịp đánh giá	Vào thẳng nội dung, nói chậm và rõ
Kể chuyện gia đình, sở thích không liên quan	Lệch khỏi câu hỏi nghề nghiệp được đặt ra	Giữ sở thích cho cuối buổi nếu được hỏi thêm
Đọc nguyên một đoạn đã thuộc lòng	Nghe thiếu tự nhiên, dễ đứng hình khi bị hỏi chen ngang	Nhớ ba chặng và cụm nối, để chữ tự đến
Nói toàn tính từ chung như hardworking, responsible	Không có bằng chứng nên người nghe khó kiểm chứng	Thay bằng việc cụ thể kèm kết quả đo được

Điểm chung của năm lỗi trên là ứng viên nói về mình mà quên người nghe. Mỗi lần định thêm một chi tiết, hãy tự hỏi nó trả lời câu “vì sao là bạn” hay chỉ đang kéo dài câu chuyện. Câu hỏi kiểm tra đơn giản đó loại được phần lớn nội dung thừa.

5. Ba tình huống cần chỉnh khung đôi chút

Khung trả lời Tell me about yourself dùng được cho hầu hết ứng viên, nhưng ba nhóm dưới đây cần chỉnh trọng số giữa các chặng. Người mới tốt nghiệp chưa có phần hiện tại dày nên dồn vào đồ án, kỳ thực tập hoặc dự án cá nhân rồi nói rõ kỹ năng rút ra được. Người chuyển ngành nên thêm một câu giải thích vì sao đổi hướng và kỹ năng nào mang theo được. Người có khoảng trống trong hồ sơ thì nêu thẳng một câu ngắn rồi quay lại mạch chính, thay vì lảng tránh.

6. Câu hỏi thường gặp

1. Có nên nói tên trường và điểm trung bình không?

Chỉ nên nhắc khi nó liên quan trực tiếp tới vị trí, chẳng hạn công việc nghiên cứu hay chương trình tuyển sinh viên mới. Với các vị trí khác, một câu ngắn về chuyên ngành là đủ.

2. Nếu quên từ giữa chừng thì xử lý thế nào?

Hãy dừng một nhịp rồi diễn đạt lại bằng từ đơn giản hơn, người bản ngữ cũng làm vậy. Cụm giữ nhịp như “Let me put it another way” cho bạn thêm giây suy nghĩ mà vẫn giữ mạch.

3. Câu trả lời có cần khác nhau giữa các công ty không?

Phần hiện tại và quá khứ giữ nguyên phần lớn, nhưng chặng hướng tới nên viết riêng cho từng nơi vì đây là chỗ cho thấy bạn đã tìm hiểu về công ty.

Tóm lại, cách trả lời phỏng vấn tiếng Anh tell me about yourself không nằm ở việc sưu tầm bài mẫu hay nhau. Hãy dựng khung ba phần, điền vào bằng chính việc bạn đã làm kèm kết quả đo được, giữ độ dài quanh chín mươi giây và luyện nói to nhiều lần. Khi nội dung là của bạn, câu trả lời tự có nhịp riêng và bạn không sợ bị hỏi chen ngang giữa chừng.

Nội dung trong bài mang tính tham khảo chung về kỹ năng phỏng vấn; kết quả thực tế còn phụ thuộc vị trí ứng tuyển, yêu cầu của từng nhà tuyển dụng và năng lực mỗi ứng viên.

Minh An