Chế độ nghỉ tang theo Luật Lao động được nghỉ mấy ngày hưởng lương

Khi gia đình có tang, người lao động cần biết được nghỉ bao nhiêu ngày và có hưởng lương hay không. Theo chế độ nghỉ tang theo luật lao động tại Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, có hai nhóm: nhóm nghỉ 3 ngày hưởng nguyên lương, nhóm còn lại chỉ nghỉ 1 ngày không lương. Phân biệt đúng nhóm giúp bạn xin nghỉ chính xác.

1. Chế độ nghỉ tang theo luật lao động quy định thế nào

Nghỉ tang, hay nghỉ ma chay khi có người thân qua đời, là một dạng nghỉ việc riêng (Personal Leave) được ghi nhận trong Bộ luật Lao động 2019. Đây là quyền lợi của người lao động (Employee), không phải khoản ân huệ do doanh nghiệp tự cân nhắc cho hay không. Hiểu đúng bản chất này giúp bạn xin nghỉ đúng quy định và giữ được quyền lợi chính đáng của mình.

Theo Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, chế độ nghỉ khi có tang được chia thành hai nhóm với mức quyền lợi khác nhau, dựa trên mức độ quan hệ huyết thống và hôn nhân giữa người lao động với người đã mất. Nhóm quan hệ càng gần thì số ngày nghỉ càng nhiều và được hưởng nguyên lương, còn nhóm quan hệ xa hơn thì số ngày ít hơn và không có lương.

Nghỉ tang là quyền được luật ghi nhận, vì vậy người lao động nên nắm rõ mình thuộc nhóm nào để xin nghỉ đúng và không bị thiệt về quyền lợi lương.

2. Trường hợp được nghỉ 3 ngày hưởng nguyên lương

Theo khoản 1 điểm c Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, người lao động được nghỉ việc riêng và hưởng nguyên lương 3 ngày khi có người thân thuộc nhóm quan hệ gần qua đời. Nhóm này gồm cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi; cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi của vợ hoặc chồng; vợ hoặc chồng; con đẻ, con nuôi. Đây là những mối quan hệ ruột thịt và hôn nhân trực tiếp nhất.

Điều quan trọng là 3 ngày này được tính là ngày nghỉ có hưởng lương, tức là người lao động vẫn nhận đủ tiền công như đi làm bình thường. Người lao động chỉ cần thông báo cho người sử dụng lao động theo nội quy của doanh nghiệp, không cần xin phép như nghỉ phép năm.

Để hiểu rộng hơn về các quyền lợi gắn với người lao động như ốm đau, thai sản hay tử tuất, bạn có thể tham khảo bài viết giải thích bảo hiểm xã hội là gì để thấy chế độ nghỉ tang chỉ là một phần trong hệ thống quyền lợi tổng thể.

3. Trường hợp nghỉ 1 ngày không hưởng lương và cách phân biệt

Theo khoản 2 Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, khi ông bà nội, ông bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột mất, người lao động được nghỉ 1 ngày nhưng không hưởng lương và phải thông báo cho người sử dụng lao động. Đây là nhóm quan hệ huyết thống nhưng không trực hệ gần như nhóm thứ nhất, nên mức quyền lợi cũng thấp hơn. Việc thông báo trước là điều kiện bắt buộc để ngày nghỉ này được ghi nhận hợp lệ.

Ngoài ra, khoản 2 Điều 115 còn cho phép nghỉ 1 ngày không hưởng lương khi cha hoặc mẹ kết hôn, hoặc anh, chị, em ruột kết hôn, nhưng những trường hợp này không thuộc phạm vi nghỉ tang. Bảng dưới đây tóm tắt hai nhóm nghỉ tang để bạn dễ đối chiếu khi cần xin nghỉ.

Người thân qua đời	Số ngày nghỉ	Hưởng lương	Cơ sở pháp lý
Cha/mẹ đẻ, cha/mẹ nuôi (của mình và của vợ/chồng)	3 ngày	Có, hưởng nguyên lương	Khoản 1 điểm c Điều 115
Vợ hoặc chồng	3 ngày	Có, hưởng nguyên lương	Khoản 1 điểm c Điều 115
Con đẻ, con nuôi	3 ngày	Có, hưởng nguyên lương	Khoản 1 điểm c Điều 115
Ông bà nội, ông bà ngoại, anh/chị/em ruột	1 ngày	Không hưởng lương, phải thông báo	Khoản 2 Điều 115

Nếu muốn nghỉ nhiều hơn số ngày luật quy định, người lao động có thể thỏa thuận nghỉ không hưởng lương với doanh nghiệp theo khoản 3 Điều 115, tùy sự đồng ý của hai bên. Những ai quan tâm sâu đến hợp đồng, tiền lương và tuân thủ quy định lao động có thể theo dõi các vị trí việc làm Pháp lý / Luật đang tuyển dụng trên CareerLink để hình dung nhu cầu thực tế của thị trường với nhóm ngành này.

4. Câu hỏi thường gặp

1. Cha mẹ vợ hoặc cha mẹ chồng mất có được nghỉ hưởng lương không?

Có. Theo khoản 1 điểm c Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi của vợ hoặc chồng qua đời thì người lao động được nghỉ 3 ngày và hưởng nguyên lương, giống như cha mẹ ruột của chính mình. Đây là điểm nhiều người lao động thường hiểu nhầm nên bỏ lỡ quyền lợi hợp pháp của mình.

2. Ông bà nội ngoại mất thì được nghỉ mấy ngày?

Theo khoản 2 Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, khi ông bà nội, ông bà ngoại qua đời, người lao động được nghỉ 1 ngày, không hưởng lương và phải thông báo cho người sử dụng lao động. Muốn nghỉ thêm để lo việc tang, bạn có thể dùng phép năm hoặc thỏa thuận nghỉ không lương với doanh nghiệp.

3. Nghỉ tang có bị trừ vào ngày phép năm không?

Không. Nghỉ tang theo Điều 115 và nghỉ phép năm theo Điều 113 là hai chế độ độc lập trong Bộ luật Lao động 2019. Ngày nghỉ tang không làm giảm số ngày phép năm của bạn. Nếu số ngày nghỉ tang chưa đủ để lo việc gia đình, bạn có thể chủ động đề nghị dùng thêm ngày phép năm hoặc nghỉ không hưởng lương.

Tóm lại, chế độ nghỉ tang theo luật lao động quy định tại Điều 115 Bộ luật Lao động 2019 với hai mức: nghỉ 3 ngày hưởng nguyên lương cho cha mẹ, vợ chồng, con cái, và nghỉ 1 ngày không lương cho ông bà, anh chị em ruột. Nắm đúng nhóm mình thuộc, thông báo sớm cho doanh nghiệp và đọc kỹ nội quy sẽ giúp người lao động giữ trọn quyền lợi lúc gia đình có việc buồn.

Nội dung trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn pháp lý chuyên môn. Khi áp dụng vào trường hợp cụ thể, bạn nên đối chiếu văn bản Bộ luật Lao động hiện hành hoặc hỏi ý kiến chuyên gia.

Minh An