Nghỉ thai sản có được thưởng Tết không? Quy định pháp luật và thực tế áp dụng

Câu hỏi “nghỉ thai sản có được thưởng Tết không” là vấn đề được rất nhiều lao động nữ quan tâm, đặc biệt khi thời gian nghỉ thai sản trùng với cuối năm — thời điểm doanh nghiệp thường chi trả các khoản thưởng Tết, lương tháng 13 và phúc lợi cuối năm. Bài viết phân tích cụ thể quy định pháp luật, chính sách doanh nghiệp và những trường hợp thực tế mà lao động nữ cần biết để bảo vệ quyền lợi của mình.

1. Quy định pháp luật về thưởng Tết và chế độ thai sản

Trước hết cần hiểu rõ rằng theo Bộ luật Lao động 2019, thưởng Tết hay tiền thưởng nói chung không phải khoản bắt buộc mà người sử dụng lao động phải chi trả. Đây là khoản thưởng dựa trên quy chế nội bộ, kết quả kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động trong năm.

Tuy nhiên, lao động nữ trong thời gian nghỉ thai sản vẫn được coi là đang trong quan hệ lao động với doanh nghiệp, hợp đồng lao động vẫn còn hiệu lực và thời gian nghỉ thai sản vẫn được tính vào thời gian làm việc liên tục. Do đó, về nguyên tắc, lao động nghỉ thai sản vẫn thuộc nhóm đối tượng có thể được hưởng thưởng Tết nếu quy chế công ty không loại trừ rõ ràng.

– Hợp đồng lao động không bị gián đoạn trong thời gian nghỉ thai sản.

– Thời gian nghỉ thai sản được tính vào thời gian làm việc liên tục để xét các quyền lợi phúc lợi.

– Quy chế thưởng nếu không có điều khoản loại trừ thì vẫn áp dụng cho lao động nghỉ thai sản.

– Doanh nghiệp không được phân biệt đối xử với lao động nữ vì lý do mang thai, sinh con.

Việc nắm rõ các nguyên tắc này giúp lao động nữ tự tin trao đổi với phòng nhân sự khi có thắc mắc về việc tính thưởng Tết trong giai đoạn đang nghỉ thai sản.

2. Cách tính thưởng Tết khi nghỉ thai sản tại các doanh nghiệp

Trong thực tế, mỗi doanh nghiệp có cách tính thưởng Tết riêng cho lao động nghỉ thai sản. Bảng dưới đây tổng hợp ba cách tính phổ biến nhất hiện nay tại các doanh nghiệp Việt Nam.

Cách tính	Công thức	Áp dụng tại
Thưởng đầy đủ như nhân viên đi làm	Bằng 100 phần trăm mức thưởng tiêu chuẩn	Doanh nghiệp có chính sách phúc lợi tốt
Thưởng theo tỷ lệ thời gian làm việc	(Số tháng làm việc thực tế / 12) × mức thưởng	Phổ biến nhất tại doanh nghiệp Việt Nam
Thưởng cố định theo cấp bậc	Mức thưởng cố định theo vị trí, không phụ thuộc thời gian	Doanh nghiệp có quy chế thưởng rõ ràng
Không thưởng cho thời gian nghỉ	Loại trừ thời gian nghỉ thai sản	Một số doanh nghiệp nhỏ, không khuyến khích

Lao động nữ nên đề nghị phòng nhân sự cung cấp quy chế thưởng bằng văn bản để biết chính xác cách tính áp dụng cho mình. Để hiểu thêm về sự khác biệt giữa các khoản thưởng cuối năm, bạn có thể đọc bài lương tháng 13 là gì và phân biệt với thưởng Tết trên CareerLink.

3. Trường hợp doanh nghiệp từ chối thưởng cho lao động nghỉ thai sản

Một số doanh nghiệp viện dẫn lý do “thưởng dựa trên hiệu suất công việc” để từ chối hoặc giảm mạnh thưởng Tết cho lao động nghỉ thai sản. Đây là tình huống nhạy cảm và cần được xử lý khéo léo, vừa bảo vệ quyền lợi vừa giữ được mối quan hệ tốt với doanh nghiệp sau khi quay lại làm việc.

Việc loại trừ hoàn toàn lao động nghỉ thai sản khỏi diện thưởng có thể bị xem là hành vi phân biệt đối xử với lao động nữ — điều bị cấm bởi Bộ luật Lao động 2019.

Trong trường hợp này, lao động nữ có thể yêu cầu doanh nghiệp cung cấp quy chế thưởng bằng văn bản, đối chiếu với điều khoản về bình đẳng giới trong Bộ luật Lao động và đề nghị giải thích cụ thể về căn cứ tính thưởng. Nếu vẫn không được giải quyết thỏa đáng, người lao động có quyền khiếu nại lên công đoàn cơ sở hoặc thanh tra lao động cấp quận/huyện. Đây là tình huống mà bộ phận nhân sự thường phải đối mặt — nếu bạn quan tâm đến công việc xử lý các vấn đề lao động, có thể tham khảo tin tuyển dụng nhân sự trên CareerLink.

4. Thưởng Tết và chế độ thai sản từ BHXH có khác nhau không

Đây là điểm dễ nhầm lẫn nhất. Một số người nghĩ rằng đã nhận trợ cấp thai sản từ BHXH thì không còn được hưởng các phúc lợi từ doanh nghiệp. Điều này không đúng. Trợ cấp thai sản từ BHXH là quyền lợi pháp định khi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, trong khi thưởng Tết là khoản phúc lợi nội bộ do doanh nghiệp chi trả theo kết quả kinh doanh và chính sách riêng.

5. Lưu ý khi đàm phán thưởng Tết với doanh nghiệp

Khi đàm phán, lao động nữ nên giữ thái độ chuyên nghiệp, dựa trên căn cứ pháp luật và quy chế nội bộ, tránh sa vào tranh cãi cảm tính. Nếu có thể, hãy tham khảo các đồng nghiệp đã từng nghỉ thai sản trước đây để biết tiền lệ áp dụng tại công ty và có thêm cơ sở thuyết phục.

6. Câu hỏi thường gặp

1. Nghỉ thai sản 6 tháng có được tính lương tháng 13 không?

Tùy theo quy chế công ty. Phổ biến nhất là tính lương tháng 13 theo tỷ lệ thời gian thực tế làm việc, ví dụ làm 6 tháng thì nhận 50% lương tháng 13. Một số công ty có chính sách phúc lợi tốt vẫn chi 100 phần trăm cho lao động nghỉ thai sản.

2. Doanh nghiệp có quyền không thưởng Tết cho lao động đang nghỉ thai sản không?

Có, nếu quy chế thưởng quy định rõ điều kiện hưởng và lao động nghỉ thai sản không đáp ứng được. Tuy nhiên, việc loại trừ hoàn toàn vì lý do nghỉ thai sản có thể bị xem là phân biệt đối xử và bị xử lý theo quy định pháp luật về bình đẳng giới.

3. Có thể đòi truy lĩnh thưởng Tết sau khi quay lại làm việc không?

Có. Nếu phát hiện doanh nghiệp tính thiếu hoặc bỏ qua thưởng Tết của bạn trong thời gian nghỉ thai sản, bạn có thể đề nghị phòng nhân sự rà soát lại và truy chi cho phần còn thiếu. Nên thực hiện trong vòng 1 năm kể từ thời điểm phát sinh quyền lợi.

Câu trả lời cho câu hỏi “nghỉ thai sản có được thưởng Tết không” phụ thuộc chủ yếu vào quy chế nội bộ của từng doanh nghiệp, vì pháp luật không bắt buộc về khoản này. Tuy nhiên, lao động nghỉ thai sản vẫn thuộc đối tượng có thể được hưởng thưởng nếu quy chế không loại trừ rõ ràng. Hãy chủ động trao đổi với phòng nhân sự, lưu giữ chứng từ và biết cách bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong giai đoạn quan trọng này của cuộc sống.

Minh An

Bài viết mang tính tham khảo. Quy chế thưởng và chính sách phúc lợi khác nhau giữa các doanh nghiệp. Bạn đọc nên đối chiếu với quy chế nội bộ tại đơn vị mình hoặc tham vấn chuyên gia lao động khi cần thiết.