Mục Lục
Khi bắt đầu một công việc mới, câu hỏi mà hầu hết người lao động quan tâm là lương thử việc bao nhiêu và được tính như thế nào. Mức lương trong thời gian thử việc (Probation Period) không chỉ phụ thuộc vào thỏa thuận giữa hai bên mà còn được quy định rõ ràng trong Bộ luật Lao động 2019. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết vấn đề này.

Tổng quan về lương thử việc
– Theo Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 (Luật số 45/2019/QH14), mức lương thử việc tối thiểu bằng 85% lương chính thức của công việc đó.
– Thời gian thử việc tối đa dao động từ 6 ngày đến 180 ngày tùy tính chất công việc (Điều 25 BLLĐ 2019).
– Người lao động có quyền đàm phán mức thu nhập thử việc cao hơn mức tối thiểu luật định.
1. Quy định pháp luật về lương thử việc
Theo Điều 26 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó. Đây là mức sàn mà doanh nghiệp bắt buộc phải tuân thủ, nghĩa là không công ty nào được phép trả thấp hơn ngưỡng này. Quy định này áp dụng cho mọi loại hình doanh nghiệp, từ công ty TNHH, công ty cổ phần đến doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
Về thời gian thử việc, Điều 25 BLLĐ 2019 quy định các mức tối đa như sau:
– Không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý và sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất kinh doanh.
– Không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề cần trình độ chuyên môn từ cao đẳng trở lên.
– Không quá 30 ngày đối với công việc yêu cầu trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật hoặc nhân viên nghiệp vụ.
– Không quá 6 ngày làm việc đối với các công việc khác.
Ngoài ra, Điều 27 BLLĐ 2019 quy định khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả. Nếu đạt yêu cầu, doanh nghiệp tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết hoặc ký hợp đồng lao động mới.
2. Bảng so sánh lương thử việc và lương chính thức theo ngành
Để hình dung rõ hơn mức lương thử việc thực tế, bảng dưới đây tổng hợp dữ liệu thị trường tuyển dụng theo một số ngành phổ biến tại Việt Nam:
| Ngành nghề | Lương chính thức (triệu/tháng) | Lương thử việc 85% (triệu/tháng) | Thời gian thử việc phổ biến |
|---|---|---|---|
| Kế toán (Accountant) | 8 – 12 | 6,8 – 10,2 | 60 ngày |
| Nhân viên kinh doanh (Sales Executive) | 7 – 15 | 5,9 – 12,7 | 30 – 60 ngày |
| Lập trình viên (Software Developer) | 12 – 25 | 10,2 – 21,2 | 60 ngày |
| Nhân viên marketing (Marketing Staff) | 8 – 14 | 6,8 – 11,9 | 60 ngày |
| Lao động phổ thông (General Worker) | 5 – 8 | 4,2 – 6,8 | 6 ngày |
| Nhân viên nhà hàng – khách sạn (Hospitality Staff) | 6 – 10 | 5,1 – 8,5 | 30 ngày |
Bạn có thể tham khảo các vị trí tuyển dụng tại danh mục việc làm lao động phổ thông trên CareerLink.
Mức lương trên chỉ mang tính tham khảo vì thu nhập thử việc còn phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp, khu vực làm việc và năng lực cá nhân. Tại các thành phố lớn như TP.HCM và Hà Nội, mức lương thử việc thường cao hơn so với các tỉnh thành khác do mặt bằng chi phí sinh hoạt cao hơn.
Lưu ý quan trọng
– Nếu doanh nghiệp trả mức lương thử việc thấp hơn 85% lương chính thức, người lao động có quyền khiếu nại đến Sở Lao động – Thương binh và Xã hội hoặc gọi đường dây nóng 1900.6162 của Bộ LĐTBXH.
– Một số công ty áp dụng mức lương thử việc 100% ngay từ đầu như một chính sách thu hút nhân tài – điều này hoàn toàn hợp pháp vì luật chỉ quy định mức sàn.
3. Quyền lợi của người lao động trong thời gian thử việc
Nhiều ứng viên thắc mắc liệu ngoài mức lương thử việc, họ còn được hưởng những quyền lợi nào khác. Theo quy định hiện hành, người lao động trong giai đoạn thử việc vẫn được pháp luật bảo vệ quyền lợi cơ bản. Tuy nhiên, một số chế độ sẽ khác so với nhân viên chính thức.
Khi kết thúc thử việc, đàm phán lương chính thức là bước quan trọng — tham khảo kinh nghiệm trong bài deal lương sau 2 tháng thử việc trên CareerLink.
– Về bảo hiểm xã hội (BHXH): Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, doanh nghiệp chưa bắt buộc đóng BHXH trong thời gian thử việc. Tuy nhiên, nếu hợp đồng thử việc từ 1 tháng trở lên, một số doanh nghiệp vẫn tự nguyện đóng bảo hiểm cho nhân viên.
– Về ngày nghỉ phép: Người lao động thử việc không được hưởng phép năm, nhưng vẫn được nghỉ các ngày lễ, Tết theo quy định.
– Về chấm dứt thử việc: Cả người lao động và doanh nghiệp đều có quyền hủy thỏa thuận thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường (Điều 27 BLLĐ 2019).
Theo khảo sát của Tổng cục Thống kê, khoảng 70% doanh nghiệp tại Việt Nam áp dụng mức lương thử việc đúng bằng 85% – tức là mức sàn pháp luật. Chỉ khoảng 20% doanh nghiệp trả cao hơn 85% và 10% trả bằng 100% lương chính thức ngay trong giai đoạn Probation.
Nhìn chung, người lao động nên đọc kỹ hợp đồng thử việc trước khi ký để nắm rõ các điều khoản về lương, thưởng và quyền lợi liên quan. Nếu phát hiện điều khoản bất hợp lý, hãy trao đổi trực tiếp với phòng Nhân sự (HR Department) để được giải đáp.
4. Mẹo đàm phán lương thử việc hiệu quả
Việc đàm phán mức thu nhập thử việc là hoàn toàn bình thường và được pháp luật cho phép. Thay vì chấp nhận mức 85% một cách thụ động, bạn có thể chủ động thương lượng để đạt được mức lương hợp lý hơn. Dưới đây là một số gợi ý thiết thực giúp bạn tự tin hơn trong quá trình đàm phán.
– Tìm hiểu mức lương thị trường cho vị trí tương đương trước khi phỏng vấn, sử dụng các báo cáo lương từ Navigos Group, Adecco Vietnam hoặc Robert Walters Salary Survey.
– Nhấn mạnh kinh nghiệm, chứng chỉ nghề nghiệp hoặc kỹ năng đặc biệt mà bạn mang lại cho doanh nghiệp. Ví dụ, nếu bạn có chứng chỉ CPA, ACCA hoặc PMP, đây là lợi thế đàm phán rất lớn.
– Đề xuất mức lương thử việc 90–100% thay vì chấp nhận ngay mức 85%, đặc biệt khi bạn có trên 3 năm kinh nghiệm trong ngành.
– Thương lượng thêm các phúc lợi khác như phụ cấp đi lại, phụ cấp ăn trưa hoặc rút ngắn thời gian thử việc nếu doanh nghiệp không đồng ý tăng lương.
Điều quan trọng là bạn cần thể hiện thái độ chuyên nghiệp và chuẩn bị lý lẽ thuyết phục khi đàm phán. Doanh nghiệp sẽ đánh giá cao ứng viên biết giá trị bản thân nhưng vẫn linh hoạt trong thương lượng.
Lời khuyên
– Hãy yêu cầu ghi rõ mức lương thử việc, mức lương sau thử việc và các tiêu chí đánh giá vào hợp đồng thử việc bằng văn bản.
– Nếu doanh nghiệp chỉ cam kết bằng miệng mà không đưa vào hợp đồng, bạn nên cân nhắc kỹ trước khi đồng ý nhận việc.
5. Câu hỏi thường gặp
1. Lương thử việc tối thiểu bao nhiêu phần trăm so với lương chính thức?
Theo Điều 26 Bộ luật Lao động 2019, mức lương thử việc tối thiểu phải bằng 85% mức lương của công việc đó. Doanh nghiệp có thể trả cao hơn nhưng không được thấp hơn ngưỡng này.
2. Người lao động thử việc có được đóng bảo hiểm xã hội không?
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp chưa bắt buộc đóng BHXH cho người lao động trong thời gian thử việc. Tuy nhiên, khi ký hợp đồng lao động chính thức, doanh nghiệp phải đóng BHXH từ tháng đầu tiên.
3. Có thể đàm phán lương thử việc cao hơn 85% không?
Hoàn toàn có thể. Mức 85% chỉ là ngưỡng sàn do pháp luật quy định. Người lao động có quyền thương lượng mức lương thử việc cao hơn, thậm chí bằng 100% lương chính thức, tùy thuộc vào năng lực và chính sách doanh nghiệp.
Hiểu rõ lương thử việc bao nhiêu và các quy định liên quan giúp người lao động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Mức lương trong thời gian thử việc tối thiểu phải bằng 85% lương chính thức theo Bộ luật Lao động 2019. Bên cạnh đó, việc chủ động tìm hiểu thị trường và chuẩn bị kỹ khi đàm phán sẽ giúp bạn đạt được mức thu nhập xứng đáng ngay từ giai đoạn thử việc.
Minh An
Nội dung trong bài mang tính tham khảo, được tổng hợp từ dữ liệu thị trường tuyển dụng. Mức lương thực tế phụ thuộc vào năng lực, kinh nghiệm, vị trí, doanh nghiệp và thời điểm thị trường.