Huấn luyện an toàn vệ sinh lao động quy định thế nào theo Nghị định 44

Một công nhân mới vào xưởng hay một kỹ sư vận hành thiết bị áp lực cùng nằm trong diện phải học về an toàn lao động. Câu hỏi huấn luyện an toàn vệ sinh lao động quy định thế nào được cả bộ phận nhân sự lẫn người lao động quan tâm. Luật An toàn, vệ sinh lao động 84/2015/QH13 cùng Nghị định 44/2016/NĐ-CP trả lời khá cụ thể.

1. Căn cứ pháp lý và ai thuộc diện phải huấn luyện

Hoạt động huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động (occupational safety and health training) được quy định tại Điều 14 Luật An toàn, vệ sinh lao động số 84/2015/QH13. Văn bản hướng dẫn chi tiết là Nghị định 44/2016/NĐ-CP, sau đó được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 140/2018/NĐ-CP và hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 631/VBHN-BLĐTBXH. Ngoài người ký hợp đồng lao động, người học nghề, tập nghề và người thử việc cũng thuộc diện phải học.

– Người sử dụng lao động tổ chức huấn luyện cho người lao động trước khi giao việc.

– Nội dung huấn luyện phải bám sát công việc và yếu tố nguy hiểm tại nơi làm việc.

Điểm mấu chốt là khóa học phải diễn ra trước khi người lao động bắt tay vào công việc, chứ không phải làm cho đủ hồ sơ khi thanh tra lao động xuống kiểm tra. Nhiều doanh nghiệp còn đưa nghĩa vụ tham gia huấn luyện vào quy định nội bộ; bạn có thể tham khảo bài nội quy lao động là gì để thấy hai nhóm quy định này bổ trợ nhau ra sao.

2. Sáu nhóm đối tượng và thời gian huấn luyện

Cách phân nhóm là phần cốt lõi của quy định về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, vì mỗi nhóm gắn với một thời lượng và một loại giấy tờ riêng. Nghị định 44/2016/NĐ-CP xếp người phải huấn luyện thành sáu nhóm dựa trên vai trò trong bộ máy và mức độ rủi ro của công việc. Thời lượng tối thiểu được tính bằng giờ học chứ không tính bằng ngày, còn huấn luyện định kỳ có thời gian ít nhất bằng 50% thời gian huấn luyện lần đầu.

Nhóm	Ai thuộc nhóm này	Lần đầu	Định kỳ
Nhóm 1	Quản lý phụ trách an toàn, vệ sinh lao động	Ít nhất 16 giờ	Ít nhất 2 năm một lần
Nhóm 2	Cán bộ làm công tác an toàn, vệ sinh lao động	Ít nhất 48 giờ	Ít nhất 2 năm một lần
Nhóm 3	Người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt	Ít nhất 24 giờ	Ít nhất 2 năm một lần
Nhóm 4	Người lao động không thuộc nhóm còn lại	Ít nhất 16 giờ	Ít nhất mỗi năm một lần
Nhóm 5	Người làm công tác y tế	Ít nhất 56 giờ	Ít nhất 2 năm một lần
Nhóm 6	An toàn, vệ sinh viên	Ít nhất 4 giờ (ngoài nội dung chung)	Ít nhất 2 năm một lần

Nhóm 4 có tần suất dày hơn dù thời lượng lần đầu không dài, còn nhóm 5 học nhiều giờ nhất vì gắn với chuyên môn y tế lao động. Nhu cầu nhân sự chuyên trách mảng này khá ổn định, bạn có thể xem các tin tuyển dụng việc làm an toàn lao động trên CareerLink để hình dung yêu cầu doanh nghiệp đặt ra cho vị trí nhóm 2.

3. Giấy chứng nhận huấn luyện, thẻ an toàn và sổ theo dõi

Kết quả huấn luyện được ghi nhận bằng ba loại giấy tờ khác nhau tùy theo nhóm. Nhóm 1, 2, 5 và 6 được cấp Giấy chứng nhận huấn luyện sau khi kiểm tra đạt yêu cầu, hiệu lực 2 năm. Nhóm 3 được người sử dụng lao động cấp Thẻ an toàn, cũng có thời hạn 2 năm. Riêng nhóm 4 thì kết quả được ghi vào Sổ theo dõi công tác huấn luyện tại cơ sở.

Thẻ an toàn hay giấy chứng nhận chỉ là bằng chứng cho thấy người lao động đã được trang bị kiến thức, không phải tấm vé miễn trừ trách nhiệm giám sát hằng ngày của doanh nghiệp.

Trong vòng 30 ngày trước khi các giấy tờ trên hết hạn, người sử dụng lao động phải lập danh sách những người đã được cấp kèm kết quả huấn luyện hoặc giấy tờ chứng minh việc cập nhật kiến thức.

4. Ai được tổ chức huấn luyện và ai trả chi phí

Doanh nghiệp có hai lựa chọn: tự tổ chức huấn luyện nếu đáp ứng đủ điều kiện về người huấn luyện, chương trình, tài liệu và cơ sở vật chất; hoặc thuê tổ chức huấn luyện đã được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động. Nghị định 44/2016/NĐ-CP phân hạng các tổ chức huấn luyện theo Hạng A, Hạng B và Hạng C ứng với phạm vi được phép huấn luyện. Trước khi ký hợp đồng, nhân sự nên yêu cầu đối tác xuất trình giấy chứng nhận còn hiệu lực.

5. Bỏ qua huấn luyện thì doanh nghiệp đối mặt điều gì

Không tổ chức huấn luyện, huấn luyện thiếu nhóm hoặc để giấy tờ hết hạn là hành vi vi phạm quy định về an toàn, vệ sinh lao động và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo pháp luật hiện hành. Nghiêm trọng hơn, khi xảy ra tai nạn lao động, việc người lao động chưa được huấn luyện trở thành tình tiết bất lợi lúc cơ quan chức năng xác định trách nhiệm. Hồ sơ đầy đủ giúp doanh nghiệp chứng minh mình đã làm tròn nghĩa vụ và duy trì điều kiện làm việc an toàn.

6. Câu hỏi thường gặp

1. Người mới vào làm có phải huấn luyện ngay không?

Có. Người lao động phải được huấn luyện trước khi bố trí làm việc, kể cả người thử việc, học nghề và tập nghề.

2. Thẻ an toàn hết hạn thì xử lý thế nào?

Người lao động cần tham gia khóa huấn luyện định kỳ để được cấp lại. Doanh nghiệp nên lập danh sách trong vòng 30 ngày trước ngày hết hạn.

3. Doanh nghiệp có được tự huấn luyện cho toàn bộ nhân sự không?

Được, nếu đơn vị đáp ứng yêu cầu về người huấn luyện, chương trình, tài liệu và cơ sở vật chất theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP. Chưa đủ điều kiện thì phải thuê đơn vị được cấp phép.

Tóm lại, việc học an toàn tại nơi làm việc không phải thủ tục hình thức mà là nghĩa vụ có căn cứ rõ ràng trong Luật 84/2015/QH13 và Nghị định 44/2016/NĐ-CP. Khi nắm được huấn luyện an toàn vệ sinh lao động quy định thế nào, bộ phận nhân sự biết cách sắp xếp lịch học cho từng nhóm, còn người lao động biết mình có quyền yêu cầu gì trước khi nhận một công việc mới.

Nội dung trong bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý. Quy định về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động có thể được sửa đổi, người đọc nên đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành trước khi áp dụng.

Minh An