Giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động ra sao

Có, giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động hợp pháp tại Việt Nam, miễn người lao động hoàn thành đầy đủ cam kết ở từng nơi. Đây là câu hỏi phổ biến với nhân sự trẻ và người làm nghề tự do đang nhận thêm việc. Bài viết sau giải thích quy định hiện hành về đóng bảo hiểm và nghĩa vụ thuế.

1. Ký hợp đồng lao động với nhiều nơi có hợp pháp không

Điều 19 Bộ luật Lao động 2019 ghi nhận quyền của người lao động (Employee) được ký nhiều hợp đồng với nhiều người sử dụng lao động (Employer), phản ánh thực tế thị trường linh hoạt khi một cá nhân vừa làm toàn thời gian, vừa nhận thêm việc bán thời gian ở đơn vị khác.

Tuy nhiên, quyền này đi kèm điều kiện: luật yêu cầu người lao động thực hiện đầy đủ nội dung đã giao kết trong từng hợp đồng, không lấy lý do bận việc nơi này để bỏ bê trách nhiệm nơi kia. Khi hai hợp đồng chồng lấn thời giờ làm việc hoặc phát sinh xung đột lợi ích, người lao động là bên chịu rủi ro.

Pháp luật không cấm bạn làm nhiều nơi, nhưng cũng không miễn trừ cho bạn nghĩa vụ đã cam kết ở bất kỳ nơi nào.

2. Điều kiện và nghĩa vụ cần lưu ý khi ký nhiều hợp đồng

Trước khi nhận công việc thứ hai, điều đầu tiên nên làm là đọc lại hợp đồng hiện có. Không ít doanh nghiệp đưa vào hợp đồng hoặc nội quy lao động điều khoản yêu cầu nhân sự thông báo, hoặc hạn chế làm thêm cho đơn vị cùng ngành nhằm bảo vệ bí mật kinh doanh. Các điều khoản này thường nằm ở cuối hợp đồng nên dễ bị bỏ qua.

2.1. Những nội dung nên rà soát trước khi nhận việc thứ hai

Ba nội dung sau đây thường quyết định công việc thứ hai có an toàn về mặt pháp lý hay không:

– Điều khoản bảo mật thông tin, bí mật kinh doanh và bí mật công nghệ trong hợp đồng hiện tại.

– Quy định về thời giờ làm việc để tránh trùng ca giữa hai đơn vị.

– Nghĩa vụ thông báo với người sử dụng lao động hiện tại nếu nội quy có yêu cầu.

Sau khi rà soát, hãy trao đổi thẳng thắn với quản lý trực tiếp nếu công việc mới có nguy cơ ảnh hưởng đến lịch làm việc. Chủ động thông báo giúp giảm hiểu lầm, trong khi giấu diếm để doanh nghiệp phát hiện qua kênh khác thường dẫn tới mất tín nhiệm. Ngoài ra, mọi thỏa thuận nên có văn bản, vì thỏa thuận miệng khiến bạn không có căn cứ đòi lương hay chế độ. Bài viết về rủi ro khi làm việc không ký hợp đồng lao động phân tích kỹ hơn các thiệt thòi người lao động có thể gặp.

3. Đóng bảo hiểm ra sao khi có nhiều hợp đồng lao động

Đây là phần gây nhầm lẫn nhiều nhất: nhiều người nghĩ ký bao nhiêu hợp đồng thì đóng bảo hiểm xã hội bấy nhiêu lần, nhưng thực tế không phải vậy. Khoản 2 Điều 19 Bộ luật Lao động 2019 dẫn chiếu sang pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và an toàn, vệ sinh lao động; các văn bản chuyên ngành hiện hành quy định cụ thể trách nhiệm tham gia của từng bên.

Loại bảo hiểm	Đóng theo hợp đồng nào	Ghi chú
Bảo hiểm xã hội bắt buộc	Hợp đồng lao động giao kết đầu tiên	Chỉ tham gia tại một nơi
Bảo hiểm thất nghiệp	Hợp đồng lao động giao kết đầu tiên	Áp dụng tương tự bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm y tế	Hợp đồng có tiền lương ở mức cao nhất	Xét trên các hợp đồng đang hiệu lực
Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp	Từng hợp đồng lao động đã giao kết	Người sử dụng lao động đóng cho mỗi hợp đồng

Điểm đáng chú ý ở dòng cuối bảng: bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp do người sử dụng lao động đóng riêng cho từng hợp đồng, vì rủi ro phát sinh tại nơi nào thì nơi đó chịu trách nhiệm. Nếu nơi làm thứ hai không đóng khoản này, bạn nên hỏi trực tiếp bộ phận nhân sự.

Với những ai quan tâm mảng hợp đồng và tuân thủ pháp luật lao động, các vị trí việc làm Pháp lý / Luật đang tuyển dụng trên CareerLink là kênh tham khảo để hình dung nhu cầu thực tế của thị trường.

4. Nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân khi làm nhiều nơi

Ký nhiều hợp đồng đồng nghĩa với nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công. Theo pháp luật thuế thu nhập cá nhân, người có thu nhập ở nhiều nơi chỉ được tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại một nơi duy nhất, khoản thu nhập từ đơn vị còn lại thường bị khấu trừ theo tỷ lệ ấn định.

Hệ quả thực tế là cuối năm bạn có thể phải tự quyết toán thuế với cơ quan thuế thay vì ủy quyền cho doanh nghiệp. Nhiều người bỏ qua bước này rồi phát sinh nợ thuế hoặc bỏ lỡ khoản được hoàn, nên giữ đầy đủ chứng từ khấu trừ thuế từ mọi nơi chi trả.

5. Câu hỏi thường gặp

1. Người sử dụng lao động có quyền cấm nhân viên làm thêm nơi khác không?

Doanh nghiệp không thể cấm chung chung vì luật cho phép ký nhiều hợp đồng, nhưng có quyền đưa điều khoản bảo mật, hạn chế làm cho đối thủ cạnh tranh và yêu cầu hoàn thành nghĩa vụ đã cam kết.

2. Nếu hợp đồng đầu tiên chấm dứt thì đóng bảo hiểm xã hội ở đâu?

Trách nhiệm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sẽ chuyển sang người sử dụng lao động kế tiếp theo thứ tự giao kết hợp đồng còn hiệu lực. Bạn cần chủ động thông báo với đơn vị đó để họ làm thủ tục với cơ quan bảo hiểm xã hội, tránh gián đoạn quá trình đóng.

3. Làm hai nơi có được hưởng chế độ ốm đau, thai sản gấp đôi không?

Không. Chế độ ốm đau, thai sản được chi trả dựa trên quá trình tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc tại nơi bạn đang đóng, không nhân lên theo số hợp đồng. Riêng chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp gắn với nơi xảy ra tai nạn.

Tóm lại, việc giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động là quyền được Bộ luật Lao động 2019 ghi nhận, miễn là bạn hoàn thành đầy đủ cam kết ở từng nơi. Điều cần nhớ là bảo hiểm xã hội đóng theo hợp đồng đầu tiên, bảo hiểm y tế theo tiền lương ở mức cao nhất, còn bảo hiểm tai nạn lao động thì từng đơn vị cùng đóng.

Nội dung trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn pháp lý chuyên môn. Khi áp dụng vào trường hợp cụ thể, bạn nên đối chiếu văn bản luật hiện hành hoặc hỏi ý kiến chuyên gia.

Minh An