Nghề Logistics: Ngọt, đắng Và Bài Học Không Có Trong Sách Vở

Mục Lục

Nếu bạn hỏi mình “Hồi xưa có mơ làm nghề logistics không?” thì xin thú thật là không. Thế nhưng như một cuộc gặp gỡ định mệnh, “lỡ tay” nộp CV rồi được gọi phỏng vấn, mình bước chân vào nghề mà chẳng có sự chuẩn bị tinh thần nào cả. Và sau bao nhiêu lần muốn nghỉ việc vì một cái bill sai, cuối cùng mình vẫn ngồi đây, vừa cười vừa kể chuyện nghề.

“Nghề logistics đảm nhận việc vận chuyển, lưu trữ và phân phối hàng hóa sao cho đúng nơi, đúng lúc và hiệu quả nhất.”

Chong chóng biết bay trong “bão”

Chào các bạn, mình là một nhân viên logistics, cái nghề mà khi ai hỏi “Logistics là gì vậy?” thì mình thường trả lời đại khái là “Nghề lo mọi thứ để hàng hóa chạy từ A tới B mà không lạc sang C hoặc biến mất luôn”. Nghe thì tưởng đơn giản nhưng ai làm rồi mới biết, đó là một hành trình đầy sóng gió, nếu không quen với cảm giác tim đập nhanh, xoay như chong chóng mỗi lần hàng sắp trễ lịch thì chắc khó mà trụ nổi.

Mình làm logistics gần 5 năm và thật lòng mà nói, chưa ngày nào là dễ thở 100%. Mỗi ngày đi làm là một cuộc phiêu lưu mới.

Chuyện chào buổi sáng bằng các tin nhắn “Em ơi, container hôm qua đến chưa thấy khai báo hải quan” hay hàng chục email chưa đọc với tiêu đề “Confirm booking”, “Gấp: cần invoice gốc”, “ETA bị delay” là bình thường. Chưa hoàn hồn thì mình lại tiếp tục xử lý hàng bị kẹt, lúc thì tàu delay hay vật lộn với hệ thống booking bị đơ. Có hôm vừa ăn cơm trưa được ba miếng thì khách gọi: “Em ơi hàng đang kẹt ở Singapore, giải quyết nhanh giúp anh nhé!”. Mình nuốt vội miếng cơm nguội, mở máy lên làm việc như chưa từng được nghỉ.

Có lần vừa gửi booking xong thì nhận tin tàu chuyển lịch, mình gọi lại báo khách sẵn tiện nghe thêm những lời than vãn “Sao trễ nữa vậy em?”. Mình chỉ biết cười trừ. Tưởng được yên thì bộ phận kho báo hàng tới thiếu một kiện. Nháo nhào kiểm tra, gọi tới gọi lui mới phát hiện kiện đó nằm trong xe bên cạnh do tài xế chất nhầm. Không biết nên cười hay nên khóc, mình chỉ biết cảm ơn ông trời vì tìm ra trước khi hàng bị trả về.

Một ngày trong nghề logistics không có kịch bản cố định, chỉ có một nguyên tắc duy nhất là luôn sẵn sàng với mọi bất ngờ. Kết thúc ngày làm việc, mình thường cập nhật lại tất cả file tracking, note lại các shipment cần theo dõi vào sáng mai. Nhìn đồng hồ đã là 7 giờ tối, thấy bản thân vẫn còn sống sót và mọi việc trong ngày đã xử lý xong, cảm giác như vừa phá xong một nhiệm vụ cấp độ khó trong game.

Những niềm vui thầm lặng

Làm nghề logistics, ngày nào cũng tất bật với đủ thứ deadline, chứng từ, tàu xe… nhưng lạ một điều là giữa cái guồng quay hỗn loạn đó, vẫn có những niềm vui nho nhỏ mà chỉ dân trong nghề mới thấu.

Đó là cảm giác nhẹ cả người khi gửi xong bộ chứng từ đúng hạn, không sai một dấu phẩy, là khoảnh khắc khách hàng nhắn gọn một câu “Cảm ơn em nhiều, hàng đến đúng giờ rồi” khiến tim đập rộn ràng như trúng số, là lúc tracking một container từ nửa vòng trái đất, cuối cùng thấy “arrived” đúng ngày như kế hoạch. Đơn giản thôi nhưng đủ làm tan biến cả chuỗi ngày stress vì booking bị hoãn.

Có những lúc ngồi cười một mình chỉ vì lô hàng hôm qua tưởng trễ lại bất ngờ lên tàu kịp. Hay khi anh tài xế gọi “Chị ơi, em giao xong rồi nha” vào đúng phút chót, cảm giác giống như xem một trận bóng mà đội mình ghi bàn vào giây cuối cùng.

Và những bài học quý giá

Nghề logistics hay ở chỗ: bạn sẽ được đi khắp năm châu bốn bể mà không cần visa vì bạn có thể thuộc lòng giờ tàu chạy từ Shanghai, tình hình cảng ở Los Angeles, tới các tuyến vận tải từ châu Âu về Việt Nam. Nhưng buồn cái là… đi đâu cũng chỉ đi bằng email, tracking system và Google Maps thôi.

Quan trọng hơn, nó dạy cho mình nhiều điều quý giá, mà nổi bật nhất là khả năng bình tĩnh trong khủng hoảng và linh hoạt đến mức khó tin.

Nhớ có lần, lô hàng quan trọng đang trên đường bỗng nhiên “biến mất” khỏi hệ thống tracking. Tim đập thình thịch, mồ hôi túa ra nhưng rồi cái “chất logistics” trong người mách bảo: “Bình tĩnh, hít thở sâu và tìm cách giải quyết đi”. Thay vì hoảng loạn, mình lật tung mọi mối quan hệ, gọi điện khắp nơi và cuối cùng thì cũng tìm ra “thủ phạm” là một lỗi nhỏ trong quá trình nhập liệu. Khoảnh khắc ấy, mình nhận ra: hoảng loạn chỉ làm mọi thứ tệ hơn, còn bình tĩnh sẽ mở ra cánh cửa cho giải pháp.

Rồi những lúc đơn hàng cần gấp mà đối tác thì “bốc hơi” không thể liên lạc. Bình thường chắc mình đã “bốc hỏa” rồi nhưng logistics rèn cho mình khả năng linh hoạt như một con lật đật. Kế hoạch A không được? Chuyển sang B. B không ổn? Tấn công C, D, E… Có khi còn phải nghĩ ra cả kế hoạch Z, mà kế hoạch Z đôi khi lại là những ý tưởng “điên” nhất nhưng lại hiệu quả bất ngờ. Kiểu như, một ngày đẹp trời bạn phát hiện ra mình có thể tìm được một chuyến xe tải rỗng chạy đúng tuyến cần đi và thế là cả lô hàng được “cứu” một cách ngoạn mục.

Và sau tất cả, dù có stress, có cà phê thay nước, có lúc định nhảy ngành sang trồng rau nuôi cá thì những điều nhận được giúp mình nhận thấy mọi mệt mỏi đều đáng giá và có thêm động lực để mình vẫn kiên trì, vẫn gắn bó với cái nghề “hậu cần” thầm lặng này.

Vậy đó, nghề logistics nhìn thì tưởng khô khan, ai dè bên trong lại “drama” không thua gì phim truyền hình dài tập. Nghề này không chọn người nhẹ nhàng mà chỉ dành cho những ai đủ lì, đủ duyên và đôi khi đủ liều.

Thôi thì, mai lại tiếp tục “cuộc chiến” vì thế giới này vẫn cần hàng hóa được giao đúng hẹn và chúng mình những người làm logistics vẫn là những người vừa chạy deadline, vừa mơ tới ngày tàu không trễ, bill không sai và cà phê được uống lúc còn đá!

Huỳnh Trâm