Một doanh nghiệp chỉ thực sự bứt phá khi đội nhóm không sợ thử ý tưởng mới và bí quyết để khuyến khích nhân viên sáng tạo lại đơn giản hơn bạn nghĩ.

Minh Quân, quản lý một nhóm thiết kế, nhận thấy dù mọi người trong nhóm làm việc rất chăm chỉ nhưng các ý tưởng ngày càng trở nên giống nhau. Những cuộc họp của nhóm thường chỉ xoay quanh các ý tưởng cũ và thiếu sự đột phá. Thay vì phê bình hay yêu cầu nhóm phải sáng tạo hơn, anh quyếta định thử một cách khác.

Trong cuộc họp tuần sau, Minh Quân đặt ngay giữa bàn một chiếc hộp gỗ nhỏ và nói “Mỗi tuần, mỗi người hãy viết ra ít nhất một ý tưởng rồi bỏ vào chiếc hộp này. Không cần phải hoàn hảo. Chỉ cần khác biệt là được”.

Lúc đầu, cả phòng vẫn còn im lặng. Không ai chắc mình nên viết gì và cũng có chút ngại ngùng. Nhưng Minh Quân là người viết ý tưởng đầu tiên và bỏ vào hộp. Khi thấy sếp chủ động mở màn, cả nhóm dần trở nên hào hứng hơn và những tờ giấy ý tưởng lần lượt được bỏ vào chiếc hộp.

Tuần nào chiếc hộp cũng được mở ra. Mỗi lần như vậy lại trở thành một cuộc thảo luận sôi nổi. Không phải ý tưởng nào cũng được thực hiện nhưng điều quan trọng là mọi người bắt đầu dám nghĩ và dám nói. Vài tháng sau, một trong những ý tưởng từng bị xem là “điên rồ” lại trở thành sản phẩm mới của công ty và được khách hàng rất yêu thích.

Từ câu chuyện nhỏ của Minh Quân, có thể thấy rằng sự sáng tạo trong một đội ngũ không tự nhiên xuất hiện mà cần được khơi gợi và nuôi dưỡng. Vậy bạn đã biết cách thúc đẩy sự sáng tạo đó?

5 bí quyết khuyến khích nhân viên sáng tạo dễ áp dụng

Tạo môi trường an toàn để chia sẻ ý tưởng

Sở dĩ chiếc hộp gỗ của Minh Quân thành công là bởi nó đã xóa bỏ rào cản lớn nhất của sự sáng tạo: nỗi sợ bị phán xét. Chẳng có thiên tài nào vừa đẻ ra đã biết giải tích và ý tưởng sáng tạo cũng vậy, cần thời gian để “dậy thì”. Nếu môi trường làm việc lúc nào cũng chờ để soi lỗi hay dập tắt những suy nghĩ khác biệt, nhân viên sẽ chọn cách “giấu bài” cho lành thân.

Một người sếp “xịn” là người biết xây dựng không gian làm việc – nơi mọi người dám nói ra những điều chưa hoàn hảo mà không sợ bị đánh giá là ngốc nghếch, nơi những ý nghĩ dù còn lơ mơ vẫn được nâng niu thay vì bị ném vào sọt rác. Khi nhân viên thấy sếp sẵn sàng nghe cả những điều “điên rồ” nhất mà không bị “check-var”, họ sẽ tự tin tung chiêu. Từ những mảnh ghép vụn vặt đó, biết đâu một siêu phẩm lại thành hình!

Trao cho nhân viên quyền cầm lái

Tuy nhiên, môi trường an toàn thôi là chưa đủ, nhân viên chỉ thực sự “bung xõa” khi họ cảm thấy mình là chủ nhân của những giải pháp đó.

Quản lý kiểu “camera chạy bằng cơm” chỉ giúp công việc không chệch đường ray, chứ chẳng bao giờ giúp nó bay cao được. Nhân viên khi ấy chỉ mong làm việc cho an toàn chứ chẳng ai dại gì mà đột phá cho mệt thân. Muốn có “siêu phẩm”, sếp hãy học cách nói: “Đây là kết quả tôi muốn, còn đường đi là của các bạn”.

Khi có quyền tự chủ, nhân viên sẽ bắt đầu “chế cháo, xào nấu” công việc theo cách riêng của mình. Có thể sẽ có vài cú “ngã xe” nhẹ nhàng nhưng đó là cái giá quá rẻ để đổi lấy những ý tưởng đột phá mà không quy trình nào có thể dạy được.

Khuyến khích học hỏi và tiếp cận kiến thức mới

Dẫu vậy, lòng quyết tâm và sự tự chủ cũng không thể tạo ra đột phá nếu “kho lưu trữ” trong đầu nhân viên đã cạn kiệt ý tưởng.

Sáng tạo thực chất là một trò chơi “nối điểm” giữa những trải nghiệm cũ và kiến thức mới để tạo ra ý tưởng có 1 không 2. Vì vậy hãy khuyến khích team đi “nạp năng lượng” bằng một khóa đào tạo, một buổi hội thảo hay đơn giản là đọc thêm sách chuyên môn hoặc trò chuyện với đồng nghiệp ở bộ phận khác để hiểu thêm về công việc của họ.

Những trải nghiệm đó không biến họ thành siêu nhân ngay lập tức nhưng nó là chất xúc tác để một ngày đẹp trời, họ bỗng nhận ra “Hóa ra mình có thể làm việc này thông minh hơn!”.

Tạo cơ hội để ý tưởng được nảy mầm

Khi cá nhân đã có đủ kiến thức, bước tiếp theo là cần những cú hích từ bên ngoài để các luồng tư duy khác nhau có cơ hội va chạm và cộng hưởng.

Đừng bắt nhân viên ngồi tự kỷ một mình rồi hy vọng họ sẽ hóa thân thành Newton dưới gốc cây táo. Đôi khi, một ý tưởng triệu đô không nảy ra từ sự tĩnh lặng, mà lại đến từ một pha “cà khịa” cực gắt hoặc một câu hỏi bâng quơ từ anh kế toán hay một góc nhìn lạ lẫm từ chị nhân sự.

Nếu muốn ý tưởng “mọc cánh”, hãy cho nhân viên không gian để họ được nói, được tranh luận, và thậm chí là được “phản pháo” lẫn nhau thông qua các buổi brainstorming, workshop nội bộ… Đôi khi một buổi brainstorming đúng nghĩa có giá trị hơn gấp nhiều lần so với việc mười người ngồi mười góc và cùng nhìn vào bức tường trắng.

Ghi nhận và khen thưởng những ý tưởng mới

Cuối cùng, để cỗ máy sáng tạo này không bị “nguội” đi sau những hào hứng ban đầu, sự công nhận kịp thời chính là nguồn nhiên liệu bền bỉ nhất.

Sáng tạo mà không được khen thì khác gì nấu một món ăn ngon rồi tự ăn trong bóng tối? Muốn nhân viên không ngừng “đẻ” ra sáng kiến, sếp phải là người “đỡ đẻ” mát tay bằng cách thưởng nóng, khen nhanh hoặc ít nhất là cho họ một đặc quyền nào đó. Đừng chỉ gật đầu kiểu “Ờ, hay đấy” rồi thôi, vì lời nói gió bay. Khi cái túi và cái tôi đều được lấp đầy, nhân viên sẽ tự động “vắt não” mà không cần sếp phải giục.

Suy cho cùng, khuyến khích nhân viên sáng tạo không đơn thuần là một mệnh lệnh bắt họ phải nghĩ khác đi mà là hành trình bền bỉ trong việc gieo mầm tin tưởng, trao quyền tự chủ và tưới tắm bằng sự ghi nhận kịp thời.

Đừng đợi đến khi đội ngũ cạn kiệt ý tưởng mới đi tìm giải pháp. Hãy bắt đầu đặt “chiếc hộp gỗ” của riêng bạn ngay hôm nay và biến văn phòng thành nơi những ý tưởng kỳ lạ nhất cũng có cơ hội được nảy mầm!

Oanh Trần