Khi bắt đầu hành trình nghề nghiệp mới, mentor chính là người bạn đồng hành không thể thiếu giúp nhân viên vượt qua bỡ ngỡ ban đầu, nhanh chóng nắm bắt công việc và hòa nhập trọn vẹn với văn hóa công ty. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể đảm nhận vai trò này. Trở thành mentor là cả một nghệ thuật, nơi sự thấu hiểu con người, khả năng lắng nghe và dẫn dắt tinh tế được kết hợp nhuần nhuyễn.

Liệu trong những tiêu chí chọn mentor cho nhân viên mới, đâu là yếu tố bí ẩn tạo nên người dẫn đường có thể biến những bước đi đầu tiên thành bước nhảy vọt?

Tiêu chí chọn mentor cho nhân viên mới

“Các tiêu chí chọn mentor cho nhân viên mới tập trung vào khả năng chuyên môn, kỹ năng hướng dẫn và sự cam kết đồng hành để hỗ trợ họ phát triển nhanh và đúng hướng”

Có kinh nghiệm chuyên môn vững vàng

Việc lựa chọn người có chuyên môn vững chắc là bước nền quan trọng để quá trình mentoring diễn ra hiệu quả. Họ không nhất thiết phải là trưởng phòng hay quản lý cấp cao nhưng chắc chắn phải hiểu nghề và “lăn xả” với công việc đủ lâu để rút ra nhiều bài học thực tế. “Chính sự từng trải ấy giúp họ biết được mẹo giúp xử lý công việc nhanh gọn hơn cũng như các dấu hiệu cảnh báo khi sắp mắc lỗi mà người mới thường không để ý”, chị Huỳnh Thanh Mỹ, HR Manager giải thích.

Khi được hướng dẫn bởi mentor như vậy, nhân viên mới không chỉ học được cách làm mà còn hiểu được tại sao phải làm như thế. Mỗi lời chia sẻ, mỗi ví dụ thực tế từ mentor đều trở thành “điểm sáng” giúp họ tự tin hơn trên hành trình hòa nhập. Chị Thanh Mỹ so sánh “Có thể nói, mentor giỏi chuyên môn giống như chiếc la bàn đáng tin cậy: vừa hướng dẫn đúng hướng, vừa giúp người đi sau tránh được những “hòn đá” mà chính họ từng vấp phải”.

Am hiểu về quy trình nội bộ

“Khi chọn mentor, bạn đừng chỉ nhìn vào chuyên môn mà quên mất yếu tố cực kỳ quan trọng, đó là mức độ am hiểu quy trình nội bộ”, chị Thanh Mỹ đưa ra lời khuyên. Sự hiểu biết này giúp họ hướng dẫn nhân viên một cách chính xác, đồng bộ với các quy trình vận hành, từ đó giảm thiểu sai sót và rút ngắn thời gian làm quen với công việc.

Quan trọng hơn là họ nắm được những “luật bất thành văn” mà tài liệu hướng dẫn chắc chắn không đề cập như nên hỏi ai, nên nhờ lúc nào và tuyệt đối không gửi email vào 4h55 chiều thứ Sáu. Nhờ có họ, nhân viên mới không chỉ học cách làm việc mà còn nhanh chóng nắm được nhịp điệu chung, cảm thấy mình thực sự là một phần của tập thể.

Đảm bảo khả năng giao tiếp và hướng dẫn

Chia sẻ về lí do vì sao tiêu chí chọn mentor nên bao gồm kỹ năng này, chị Thanh Mỹ nói: “Khi giao tiếp tốt, họ sẽ biết cách biến quy trình phức tạp, thuật ngữ chuyên môn khó nhằn thành lời giải thích đơn giản, gần gũi, ai nghe cũng hiểu, không cần Google thêm. Đồng thời, khả năng lắng nghe, đặt câu hỏi gợi mở và phản hồi tinh tế giúp nhân viên mới cảm thấy được đồng hành thật sự”.

Hơn nữa, mentor có duyên ăn nói còn biết cách thêm chút ví dụ vui để kiến thức dễ thấm hơn. Thay vì hướng dẫn một cách khô khan kiểu “phải làm bước này trước”, họ sẽ nói “Cứ nghĩ như pha cà phê vậy, nước chưa sôi mà cho bột vào trước thì chỉ ra nước đục thôi!”. Chính sự hài hước, gần gũi ấy giúp nhân viên mới tiếp thu nhanh hơn, tự tin hơn và cảm thấy công việc mới không hề đáng sợ.

Nói cách khác, mentor biết giao tiếp tốt sẽ truyền thêm năng lượng, cảm hứng và khiến hành trình hội nhập trở thành trải nghiệm vui vẻ, đáng nhớ.

Kiên nhẫn và đồng cảm

Theo chị Thanh Mỹ, mentor có sự kiên nhẫn và đồng cảm sẽ trở thành chỗ dựa vững chắc cho nhân viên mới trong giai đoạn còn loay hoay làm quen với mọi thứ.

“Thường thì người mới sẽ cảm thấy bối rối trước cả núi thông tin, quy trình, phần mềm, biểu mẫu… nên việc hỏi đi hỏi lại là chuyện bình thường. Khi mentor không chau mày hay buông câu “Cái này nói rồi mà” mà sẵn sàng giải thích lại, tìm cách nói dễ hiểu hơn, thậm chí thêm chút ví dụ vui sẽ giúp người nghe đỡ căng thẳng hơn”, chị Thanh Mỹ lý giải.

Song song đó, đồng cảm sẽ giúp mentor đặt mình vào vị trí của nhân viên mới và hiểu rằng ai cũng từng bỡ ngỡ, từng sai sót, từng “ngây người” trước những điều tưởng như đơn giản. Thay vì trách móc, họ sẽ chọn cách hướng dẫn nhẹ nhàng, khích lệ và giúp người mới nhận ra bài học trong mỗi lỗi nhỏ.

Ví dụ, khi nhân viên mới vô tình gửi email cho sai nhóm người nhận trong công ty, mentor đồng cảm sẽ mỉm cười và kể: “Hồi mới vào, mình còn gửi báo cáo doanh thu cho cả team marketing cơ đấy! Nhưng nhờ vậy mà mình học được cách kiểm tra kỹ dòng ‘To’ và ‘CC’ trước khi bấm gửi”. “Câu chuyện nhỏ như vậy vừa giúp nhân viên mới thấy nhẹ nhõm, vừa học được bài học thật mà không cảm thấy xấu hổ”, chị Thanh Mỹ nhận định.

Tôn trọng sự khác biệt

Chị Thanh Mỹ tiết lộ “Khi nhân viên mới bước vào môi trường làm việc, họ mang theo phong cách, nền tảng và cách tư duy riêng, đôi khi khác biệt so với chuẩn mực mà đội ngũ hiện tại đang quen. Nếu mentor thiếu sự cởi mở, chỉ muốn họ làm giống mình thì người mới sẽ dễ cảm thấy gò bó, mất tự tin và khó phát huy điểm mạnh cá nhân”.

Ngược lại, một mentor tôn trọng sự khác biệt sẽ tạo điều kiện cho nhân viên mới khám phá, thử nghiệm và tìm ra phương pháp làm việc phù hợp nhất với bản thân, miễn sao vẫn đáp ứng yêu cầu và giá trị chung của tổ chức. Chính sự tôn trọng này sẽ nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo, giúp người mới dám nêu ý kiến, dám đặt câu hỏi và đóng góp góc nhìn mới mẻ cho tập thể.

Tinh thần hỗ trợ và mong muốn người khác phát triển

Nếu chọn người thiếu kiên nhẫn hoặc chỉ xem việc làm mentor là “gánh thêm việc”, quá trình làm quen sẽ trở nên gượng ép và kém hiệu quả. “Nhân viên mới dễ cảm thấy mình đang làm phiền người khác, dẫn đến tâm lý ngại hỏi, sợ sai và chậm hòa nhập. Điều đó không chỉ làm giảm hiệu suất cá nhân mà còn ảnh hưởng đến trải nghiệm hòa nhập và hình ảnh chuyên nghiệp của đội ngũ”, chị Thanh Mỹ phân tích.

Trong khi đó, mentor có tinh thần hỗ trợ mạnh mẽ sẽ luôn chủ động chia sẻ kinh nghiệm, khích lệ sự tự tin và giúp người mới nhìn thấy tiềm năng của chính mình.

Chẳng hạn, khi thấy nhân viên mới loay hoay với bản báo cáo đầu tiên, họ không chỉ nói “Bạn làm sai chỗ này, sửa đi” mà sẽ cùng ngồi lại, hướng dẫn từng bước, chỉ ra cách trình bày logic hơn và khích lệ: “Bạn đã làm tốt phần số liệu rồi, chỉ cần thêm chút hình ảnh cho báo cáo sinh động hơn nhé”. Những lời động viên chân thành ấy giúp nhân viên nhanh chóng hoàn thiện kỹ năng đồng thời khiến họ cảm nhận rõ sự quan tâm, đồng hành và tinh thần gắn kết trong đội ngũ.

Khi doanh nghiệp đầu tư đúng người vào vai trò mentor, không chỉ nhân viên mới được nâng đỡ mà cả tập thể cũng được hưởng lợi từ một văn hóa hỗ trợ, kết nối và phát triển bền vững. Bạn đã từng gặp mentor nào để lại ấn tượng sâu sắc vì những hiệu quả như thế này chưa và bạn tiêu chí chọn mentor của bạn là gì? Hãy cùng chia sẻ nhé!

Trang Trần