Hầu hết chúng ta đều biết ghi nhận và khen ngợi nhân viên là “vitamin tinh thần” cực kỳ cần thiết. Nhưng trớ trêu thay, không ít nhà quản lý lại “pha chế” loại vitamin này hơi sai công thức khiến nhân viên cảm thấy nỗ lực của mình chưa thực sự được thấu hiểu.

Nếu bạn thấy mình đâu đó trong những cách khen “lệch sóng” sắp kể dưới đây thì bạn vừa tìm đúng thời điểm để nâng cấp kỹ năng khen ngợi của mình rồi đấy!

Sai lầm khi khen ngợi nhân viên mà nhà quản lý thường mắc phải

“Khen ngợi nhân viên đúng cách giúp tăng động lực làm việc, củng cố sự gắn kết và khuyến khích họ phát huy tối đa năng lực của mình.”

Khen ngợi chung chung

Chắc ai trong chúng ta cũng từng nói (hoặc từng nghe) những câu kiểu như “Làm tốt lắm!” hay “Tốt quá!” mỗi khi công việc được hoàn thành. Nghe thì rất “ổn áp” nhưng hiệu quả thì lại ngắn ngủi như niềm vui ngày nhận lương. Thậm chí, trong nhiều trường hợp, kiểu khen này còn vô tình phản tác dụng.

Không ít người chia sẻ thật lòng rằng họ thấy hơi “cấn cấn” khi nhận những lời khen mơ hồ như vậy. Có người còn nửa đùa nửa thậtt: “Sao sếp khen mà mình thấy cứ như sếp đang khen cho có lệ ấy”. Lý do rất đơn giản là vì những lời khen chung chung không cho họ thấy mình đã làm tốt ở đâu, nỗ lực ra sao và có gì đáng tự hào. Thành ra, thay vì được tiếp thêm động lực, họ lại cảm giác như công sức của mình không được quan tâm.

Trong khi đó, chỉ cần một chút tinh tế, mọi thứ sẽ khác hẳn. Một lời khen ngợi nhân viên cụ thể và chân thành như “Cảm ơn bạn vì đã hoàn thành báo cáo sớm, công việc của bạn rất chi tiết và dễ hiểu, giúp cả nhóm tiết kiệm được thời gian để chuẩn bị cho cuộc họp” sẽ khiến người nhận cảm thấy công sức của họ được công nhận đúng cách và có thêm động lực để tiếp tục cống hiến hơn nữa.

Khen ngợi chỉ dựa trên thành tích

Đúng là việc ghi nhận những thành tích nổi bật là rất quan trọng nhưng nếu chỉ chăm chăm khen những “ngôi sao hoàn hảo” thì những người còn lại, dù đã nỗ lực hết mình, lại dễ rơi vào cảm giác lạc lỏng.

Các nhà quản lý khen ngợi thành tích xuất sắc vì từ trước đến nay, việc ghi nhận thành tích luôn được thực hiện theo cách này. Tuy nhiên, môi trường làm việc đâu chỉ vận hành nhờ thành tích. Đôi khi, những đóng góp không tên mới chính là thứ giữ cho cả đội chạy mượt mà.

Những người luôn âm thầm hỗ trợ đồng nghiệp, người lúc nào cũng sẵn sàng “cứu nguy” khi team gặp deadline dí hay thậm chí là “cây hài nội bộ” giúp cả phòng bớt căng thẳng đều xứng đáng được ghi nhận. Khi những đóng góp đa dạng như vậy được nhìn nhận, những người ở tuyến sau sẽ cảm thấy mình có giá trị trong tập thể.

Khen ngợi thói quen làm việc không lành mạnh

Thường thì sếp nào cũng sẽ dành lời khen cho những nhân viên “chơi hệ anh hùng” – làm đêm, cày cuối tuần, hy sinh giờ giấc để kịp deadline. Nhưng nếu spotlight cứ mãi chiếu vào những “siêu nhân tăng ca” này thì cả team rất dễ nhận được một thông điệp ngầm: “Muốn được công nhận, hãy cứ làm việc quên mình đi”.

Mà bạn biết đó, mỗi người lại có một “múi giờ” cuộc sống khác nhau. Có người tan làm là bắt đầu “ca 2” với gia đình, có người cần thời gian nghỉ ngơi để hồi pin, cũng có người theo đuổi những đam mê riêng ngoài công việc. Nếu vô tình biến việc làm quá giờ thành “tiêu chuẩn vàng” thì những người đang cố gắng giữ cân bằng sẽ cảm thấy mình thua ngay từ vạch xuất phát.

Chúng ta vẫn cứ ghi nhận sự hỗ trợ kịp thời của nhân viên trong lúc nước sôi lửa bỏng nhưng cũng cần giải thích rõ rằng không phải ai cũng cần phải làm việc nhiều giờ như vậy. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường làm việc lành mạnh và hợp lý, nơi mọi người cảm thấy được đánh giá công bằng mà không bị áp lực cày ngày cày đêm hay thức trắng cuối tuần cho kịp tiến độ.

Khen ngợi mọi người cùng một cách

Bạn cứ tưởng tượng xem, nếu ai làm tốt bạn cũng chỉ nói đúng một câu “Em làm tốt lắm” thì dần dà, lời khen đó sẽ chẳng khác gì một câu chào hỏi xã giao vô thưởng vô phạt.

Mỗi nhân viên là một cá thể riêng biệt với những nỗ lực và cá tính không hề giống nhau. Có bạn âm thầm tỉ mẩn với từng con số, có bạn lại xông xáo trong việc kết nối khách hàng. Nếu cứ “cào bằng” mọi giá trị vào một lời khen rập khuôn, đồng nghĩa với việc bạn làm loãng đi niềm tự hào riêng của họ.

Vậy nên, thay vì khen “sỉ”, tại sao bạn không thử khen “lẻ”? Hãy cụ thể hóa lời khen như “’Anh rất ấn tượng với cách em xử lý tình huống khách hàng khó tính sáng nay, sự kiên nhẫn của em thực sự là điểm sáng” hay “Chị rất nể khả năng làm việc dưới áp lực của em. Dù deadline gấp rút, em vẫn hoàn thành công việc với chất lượng rất tốt”. Khi bạn chỉ đích danh được giá trị mà nhân viên tạo ra, họ sẽ cảm thấy: “Sếp thực sự hiểu việc mình làm”. Đôi khi, chỉ một câu nói trúng tim đen như vậy thôi còn có sức nặng hơn cả ngàn lời tán dương sáo rỗng khác.

Lời khen ngợi nhân viên được trao đúng lúc, đúng cách và đúng người có thể nuôi dưỡng sự tự tin, khơi dậy động lực và góp phần xây dựng một môi trường làm việc tích cực, bền vững. Vậy nên hãy tự hỏi: Hôm nay bạn đã khen ai chưa và lời khen đó có đủ cụ thể, chân thành để khiến họ mỉm cười chưa? Nếu câu trả lời là chưa thì đây chính là lúc để bắt đầu.

Oanh Trần