Trong quá trình phỏng vấn, việc ứng viên trả lời theo kiểu lưng chừng, thiếu chi tiết hoặc thiếu ví dụ cụ thể là chuyện hết sức bình thường, đặc biệt khi họ lo lắng hoặc chưa hiểu rõ ý của câu hỏi. Lúc này, kỹ thuật đặt câu hỏi đào sâu trở thành “cứu tinh” của nhà tuyển dụng.

Chỉ cần vài câu hỏi gợi mở đúng lúc, bạn sẽ khiến ứng viên tự phân tích, tự kể lại hành trình của họ. Từ đó, bạn sẽ nhìn rõ hơn tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề, mức độ trung thực và cả những sắc thái tính cách mà một bản CV không bao giờ thể hiện được.

Ngoài ra, những câu hỏi được đặt một cách nhẹ nhàng và tinh tế sẽ giúp ứng viên cảm thấy an tâm và cởi mở hơn khi chia sẻ về bản thân. Nhờ vậy, không khí phỏng vấn trở nên thoải mái, kết nối giữa hai bên được xây dựng tự nhiên và bạn có đủ dữ liệu để đưa ra quyết định tuyển dụng sáng suốt hơn, giảm rủi ro đồng thời tìm được người thật sự phù hợp cả về năng lực lẫn văn hóa.

Thế nhưng nên “đào sâu” như thế nào để phát hiện ra ngôi sao sáng mà bạn chưa từng biết đến?e

Kỹ thuật đặt câu hỏi đào sâu khiến ứng viên chia sẻ chân thực hơn

Kỹ thuật đặt câu hỏi đào sâu khiến ứng viên “bật” ra sự thật

“Kỹ thuật đặt câu hỏi đào sâu giúp khai mở suy nghĩ của ứng viên, tạo điều kiện để họ chia sẻ chân thực và đầy đủ hơn về trải nghiệm cũng như động lực của mình.”

Xác nhận lại thông tin

Trước khi đi sâu vào câu hỏi tiếp theo, hãy dành một khoảnh khắc để xác nhận lại thông tin ứng viên vừa chia sẻ. Một câu đơn giản như “Theo anh/chị hiểu thì ý em là…, đúng không?” sẽ giúp bạn và ứng viên đi trên cùng một con đường, tránh việc đào sâu nhầm hướng hoặc dựa trên giả định sai.

Không chỉ vậy, khi bạn lặp lại thông tin, ứng viên sẽ cảm nhận được rằng họ đang được lắng nghe một cách nghiêm túc, câu chuyện của họ được tôn trọng và dễ cởi mở, sẵn sàng chia sẻ thêm những chi tiết bí mật mà họ chưa từng kể.

Ngoài ra, bước xác nhận này còn giúp họ tự rà soát lại câu trả lời và bổ sung những chi tiết quý giá mà chính họ còn quên mất. Chị Lệ Thanh, HR Manager, gọi đây là chiêu giữ cuộc trò chuyện mạch lạc bởi bạn vừa tập trung vào đúng trọng tâm, vừa đảm bảo rằng câu hỏi đào sâu tiếp theo có ý nghĩa thực sự, thay vì khiến ứng viên có cảm giác bị xoáy vào những điều họ chưa từng nói. Nói cách khác, việc xác nhận thông tin tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng hiệu quả mang lại thì cực kỳ lớn!

Không phán xét, không chỉ trích

Một câu hỏi sâu được đặt ra với mục đích tìm hiểu bản chất vấn đề, chứ không phải để hạ bệ hoặc buộc tội ứng viên. Nếu bạn vô tình đặt ra câu hỏi theo kiểu chất vấn như “Sao bạn lại làm việc thiếu chuyên nghiệp như vậy?” hoặc “Bạn không nghĩ đó là quyết định sai lầm sao?” ứng viên sẽ phòng thủ ngay lập tức.

Họ sẽ có xu hướng che giấu sự thật, đưa ra câu trả lời an toàn và được gọt giũa kỹ lưỡng để bảo vệ hình ảnh của mình, thay vì chia sẻ một cách chân thực về những thất bại, bài học hay quá trình đấu tranh tư tưởng – những yếu tố vô cùng quý giá để đánh giá đúng về năng lực và kinh nghiệm của họ.

Vì vậy, chị Lệ Thanh gợi ý bạn nên chuyển sang những câu hỏi tích cực, mang tính khơi gợi và tò mò như “Bạn có thể chia sẻ thêm về những thách thức gặp phải trong dự án đó và cách bạn giải quyết không?”. “Kỹ thuật đặt câu hỏi đào sâu này khuyến khích ứng viên kể về quá trình làm việc, cách họ đối mặt với vấn đề, thay vì tập trung vào lỗi lầm hay thất bại. Kết quả là bạn sẽ nhận được câu trả lời chân thật hơn và quan trọng hơn, bạn có cái nhìn rõ ràng hơn về khả năng giải quyết vấn đề của họ”, chị Thanh nhận định.

Không cắt ngang mà chờ ứng viên kết thúc

“Việc cắt ngang tuy đôi khi xuất phát từ thiện ý muốn làm rõ điều gì đó ngay lập tức nhưng lại dễ gây ra cảm giác bị ép buộc hoặc thiếu tôn trọng, khiến ứng viên mất mạch suy nghĩ và trả lời kém tự nhiên” chị Lệ Thanh chia sẻ.

Khi để ứng viên nói hết, bạn không chỉ thể hiện sự chuyên nghiệp mà còn thu thập được dữ liệu đầy đủ vì nhiều ứng viên thường cần vài giây suy nghĩ hoặc vài câu dẫn dắt để đi đến nội dung quan trọng nhất. Hơn nữa, việc chờ đợi giúp bạn quan sát thêm các tín hiệu phi ngôn ngữ từ ánh mắt, thái độ đến phong thái tự tin – những yếu tố có thể tiết lộ rất nhiều về sự tự tin và tính chân thực của họ.

Thay vì ngắt lời, bạn hoàn toàn có thể chờ đến khi họ kết thúc và sau đó nhẹ nhàng dẫn dắt cuộc trò chuyện bằng những câu hỏi tiếp nối mang tính khuyến khích như “Về phần…, bạn có thể giải thích thêm một chút…?” hoặc “Bạn vừa nói về cách tổ chức nhóm, vậy bạn có thể chia sẻ thêm về cách bạn giải quyết xung đột trong nhóm không? Đôi khi việc này có thể khá khó khăn đấy!”.

Cách tiếp cận này không chỉ duy trì được không khí tích cực mà còn khuyến khích ứng viên cởi mở hơn, giúp bạn có được cái nhìn sâu sắc và toàn diện nhất.

Cụ thể hóa câu hỏi

Khi đặt câu hỏi quá rộng như, bạn có thể nhận lại câu trả lời hời hợt. Đó là lý do chị Lệ Thanh cho rằng bạn nên hỏi chi tiết hơn để thấy được hành động thực tế và cách ứng viên áp dụng các kỹ năng của mình vào công việc.

Theo chị, bí quyết nằm ở việc thêm bối cảnh, yếu tố thời gian hoặc dự án vào câu hỏi. Chẳng hạn, thay vì hỏi “Trong dự án X, vai trò của bạn là gì và bạn dẫn dắt nhóm như thế nào để đạt được kết quả?”, bạn có thể đi đến những tầng thông tin mà họ chưa chủ động chia sẻ như ““Điều gì là thách thức nhất trong tình huống đó?”, “Bạn đã rút ra bài học gì?”, hay “Nếu làm lại, bạn sẽ thay đổi điều gì?”. Khi đó, câu trả lời sẽ cụ thể hơn, sinh động hơn và bạn cũng không còn phải đoán mò.

“Cũng giống như câu nói “Chỉ cần một chút ánh sáng, bạn sẽ nhìn thấy cả bầu trời”, với những câu hỏi rõ ràng, bạn sẽ thấy trọn vẹn năng lực thực sự của ứng viên!”, chị Lệ Thanh ví von.

Kỹ thuật đặt câu hỏi đào sâu không chỉ là công cụ đánh giá mà còn là chiếc chìa khóa thần kỳ mở ra những câu chuyện ẩn giấu sau mỗi câu trả lời của ứng viên. Một câu hỏi đúng, vào đúng lúc, có thể biến một câu trả lời mơ hồ thành bức tranh sống động về ứng viên mà bạn đang tìm kiếm. Và đó chính là yếu tố then chốt làm nên sự khác biệt giữa một quyết định tuyển dụng thành công rực rỡ và một lựa chọn đầy tiếc nuối.

Vậy, bạn đã sẵn sàng cầm lấy chiếc chìa khóa ấy, lắng nghe sâu sắc và khám phá câu chuyện riêng biệt đằng sau mỗi ứng viên chưa?

Trang Trần