Các loại bảo hiểm đi làm phải đóng và nghĩa vụ pháp lý liên quan

Khi bắt đầu đi làm, bên cạnh mức lương và chế độ đãi ngộ, người lao động còn cần quan tâm đến các khoản bảo hiểm bắt buộc phải tham gia. Vậy các loại bảo hiểm đi làm phải đóng và quyền lợi được nhận ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn. 

Các loại bảo hiểm đi làm phải đóng theo quy định hiện hành

Các loại bảo hiểm đi làm phải đóng là những khoản bảo hiểm bắt buộc theo quy định của pháp luật, nhằm đảm bảo quyền lợi và sự an tâm cho người lao động trong suốt quá trình làm việc.

Các loại bảo hiểm đi làm phải đóng gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp. 

Bảo hiểm xã hội 

Bảo hiểm xã hội là chế độ an sinh do Nhà nước tổ chức nhằm bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi họ gặp rủi ro như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, về hưu. 

Hiện nay, bảo hiểm xã hội được chia thành hai hình thức cơ bản: bảo hiểm xã hội tự nguyện cho phép người tham gia chủ động lựa chọn mức đóng phù hợp với khả năng và thu nhập cá nhân và bảo hiểm xã hội bắt buộc áp dụng đối với người lao động và người sử dụng lao động.

Vế mức đóng bảo hiểm xã hội: người lao động có trách nhiệm đóng 10,5% tiền lương cơ bản ghi trong hợp đồng lao động. Trong khi đó, doanh nghiệp sẽ đóng 21,5% trên mức lương cơ bản của người lao động theo hợp đồng đã ký.

Bảo hiểm y tế

Bảo hiểm y tế là một trong các loại bảo hiểm đi làm phải đóng. Mục tiêu của bảo hiểm y tế là hỗ trợ người tham gia giảm bớt gánh nặng tài chính khi khám chữa bệnh, điều trị, phục hồi sức khỏe và chăm sóc y tế nói chung.

Bảo hiểm y tế sẽ thanh toán chi phí khám chữa bệnh trong các trường hợp sau:

Khám chữa bệnh đúng tuyến: Người tham gia khám, điều trị tại cơ sở y tế đã đăng ký ban đầu trên thẻ bảo hiểm y tế. Khi đó, chi phí sẽ được quỹ bảo hiểm chi trả theo tỷ lệ 80%, 95% hoặc 100%, tùy thuộc vào đối tượng và trường hợp cụ thể.

Khám chữa bệnh trái tuyến: Trường hợp người tham gia đăng ký khám chữa bệnh tại cơ sở y tế này nhưng lại điều trị tại cơ sở khác. Khi đó, bảo hiểm y tế vẫn hỗ trợ chi trả theo quy định, bao gồm 40% chi phí điều trị nội trú tại tuyến trung ương, 100% chi phí điều trị nội trú tại tuyến tỉnh và 100% chi phí khám chữa bệnh tại tuyến huyện.

Tổng mức đóng bảo hiểm y tế là 4,5% trên tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm. Trong đó, người lao động đóng 1,5% tiền lương, còn doanh nghiệp đóng 3% trên mức lương của người lao động theo hợp đồng lao động. 

Bảo hiểm thất nghiệp

Bảo hiểm thất nghiệp là một trong những chế độ bảo hiểm bắt buộc nhằm hỗ trợ người lao động khi mất việc làm, giúp họ có nguồn trợ cấp trong thời gian chưa tìm được công việc mới. 

Trợ cấp thất nghiệp hằng tháng được xác định theo công thức:

Mức trợ cấp thất nghiệp = 60% x mức lương bình quân của 6 tháng liền kề trước khi người lao động thất nghiệp nhưng không vượt quá 5 lần mức lương cơ sở theo quy định.

Vậy là chúng ta vừa tìm hiểu xong các loại bảo hiểm đi làm phải đóng. Để biết cách tính các khoản bảo hiểm phải đóng, bảo hiểm thất nghiệp hay cách tính thuế TNCN, hãy sử dụng công cụ tính của CareerLink nhé.

Cách kiểm tra tình trạng đóng bảo hiểm

Để biết được tình trạng đóng bảo hiểm của mình, người lao động có thể kiểm tra bằng nhiều cách khác nhau. Phổ biến nhất là tra cứu trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam hoặc thông qua ứng dụng VssID, nơi hiển thị đầy đủ quá trình tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp. 

Bên cạnh việc tra cứu trên hệ thống, người lao động cũng nên đối chiếu thông tin đóng bảo hiểm với hợp đồng lao động và bảng lương hằng tháng. Sự thống nhất giữa các tài liệu này là căn cứ quan trọng để xác nhận nghĩa vụ bảo hiểm đã được thực hiện đúng quy định. Việc chủ động kiểm tra không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân, mà còn góp phần duy trì tính minh bạch trong quan hệ lao động.

Trường hợp không phải đóng đủ ba loại bảo hiểm

Theo quy định hiện hành, một số trường hợp đặc thù có thể không phải đóng đủ cả ba loại bảo hiểm, cụ thể như sau:

Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động dưới 01 tháng thì không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp bắt buộc.

Người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng vẫn tiếp tục làm việc thì không phải đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp, chỉ tham gia bảo hiểm y tế.

Người lao động là người giúp việc gia đình không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ 01 tháng đến dưới 03 tháng không phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp, nhưng vẫn phải tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế.

Người lao động làm việc không trọn thời gian nhưng có mức lương thấp hơn mức lương tối thiểu vùng có thể không thuộc diện tham gia một số loại bảo hiểm theo quy định.

Nếu bạn đang tìm kiếm cơ hội mới, hãy tham khảo các vị trí tuyển dụng tại chuyên mục việc làm bảo hiểm trên CareerLink để cập nhật nhu cầu thị trường.

Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm bài viết bảo hiểm xã hội là gì để có góc nhìn đầy đủ hơn về chủ đề này.

Trách nhiệm pháp lý khi không đóng bảo hiểm

Khi doanh nghiệp hoặc người sử dụng lao động không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm cho người lao động, sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định của pháp luật.

Cụ thể, hành vi chậm đóng, trốn đóng hoặc không đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền tùy theo số lượng lao động và thời gian vi phạm, đồng thời buộc phải truy đóng đủ số tiền bảo hiểm còn thiếu kèm theo tiền lãi chậm đóng.

Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, có dấu hiệu gian lận hoặc trốn đóng kéo dài, người sử dụng lao động còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự. 

Ngoài ra, việc không đóng bảo hiểm còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động và uy tín, hoạt động của doanh nghiệp.

Vậy là chúng ta vừa tìm hiểu xong các loại bảo hiểm đi làm phải đóng. Để biết cách tính các loại bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp hay cách tính thuế TNCN, hãy sử dụng công cụ tính của CareerLink nhé.  trách nhiệm, tỷ lệ và căn cứ áp dụng. Chủ động nắm thông tin, theo dõi quá trình thực hiện và phối hợp giúp người lao động yên tâm.

Trí Nhân