Bị đuổi việc có được hưởng BHTN không? Quy định và quyền lợi NLĐ

Nhiều người lao động khi bất ngờ nhận quyết định chấm dứt hợp đồng từ phía công ty thường lo lắng về quyền lợi bảo hiểm. Câu hỏi bị đuổi việc có được hưởng BHTN là thắc mắc phổ biến, đặc biệt trong bối cảnh thị trường lao động có nhiều biến động. Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể các trường hợp theo quy định pháp luật hiện hành, giúp người lao động (NLĐ) nắm rõ quyền lợi của mình.

1. Phân biệt sa thải và đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Trước khi trả lời câu hỏi bị đuổi việc có được hưởng BHTN hay không, cần hiểu rõ sự khác biệt giữa các hình thức chấm dứt hợp đồng. Theo Bộ luật Lao động 2019, có nhiều cách mà người sử dụng lao động (NSDLĐ) có thể chấm dứt quan hệ lao động với nhân viên, mỗi hình thức mang tính chất pháp lý khác nhau.

Hình thức	Căn cứ pháp lý	Đặc điểm
Sa thải (kỷ luật)	Điều 125 BLLĐ 2019	Hình thức kỷ luật nặng nhất do vi phạm nghiêm trọng nội quy lao động
Đơn phương chấm dứt HĐLĐ	Điều 36 BLLĐ 2019	NSDLĐ chấm dứt hợp đồng vì lý do kinh doanh, cơ cấu lại, NLĐ không đáp ứng yêu cầu
Buộc thôi việc do cắt giảm	Điều 42, 43 BLLĐ 2019	Do thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế

Dù bị chấm dứt hợp đồng theo hình thức nào, NLĐ đều không tự động mất quyền hưởng BHTN. Quyền này được xác định dựa trên các điều kiện riêng theo Luật Việc làm 2013, không phụ thuộc vào lý do nghỉ việc.

2. Điều kiện để được hưởng BHTN khi bị đuổi việc

Theo Điều 49 Luật Việc làm 2013, NLĐ được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau. Đây là quy định áp dụng chung cho mọi trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động, bao gồm cả bị sa thải hay buộc thôi việc.

– Đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, trừ trường hợp NLĐ đơn phương chấm dứt trái pháp luật hoặc đang hưởng lương hưu.

– Đã đóng BHTN từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động (đối với hợp đồng xác định thời hạn) hoặc trong 36 tháng (đối với hợp đồng không xác định thời hạn).

– Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm (TTDVVL) thuộc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng.

– Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Nếu bạn đang tìm kiếm cơ hội việc làm mới trong lĩnh vực nhân sự hoặc muốn tham khảo các vị trí tuyển dụng phù hợp, hãy truy cập chuyên mục việc làm Nhân sự trên CareerLink để cập nhật thông tin nhanh chóng.

3. Quy trình đăng ký hưởng BHTN sau khi bị đuổi việc

Sau khi chấm dứt hợp đồng lao động, NLĐ cần thực hiện đúng quy trình để nhận trợ cấp thất nghiệp. Việc chậm trễ hoặc thiếu giấy tờ có thể dẫn đến mất quyền lợi, do đó cần chủ động chuẩn bị hồ sơ ngay khi nhận quyết định nghỉ việc.

– Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ gồm đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp (mẫu số 03 ban hành kèm Thông tư 28/2015/TT-BLĐTBXH), bản chính hoặc bản sao có chứng thực quyết định chấm dứt HĐLĐ, sổ BHXH có xác nhận thời gian đóng BHTN.

– Bước 2: Nộp hồ sơ tại TTDVVL nơi NLĐ muốn nhận trợ cấp trong vòng 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng.

– Bước 3: Trong 15 ngày chờ xét duyệt, NLĐ phải tích cực tìm việc làm theo hướng dẫn của TTDVVL.

– Bước 4: Sau khi có quyết định hưởng, NLĐ nhận trợ cấp hàng tháng và phải thông báo tình hình tìm việc định kỳ theo quy định.

“Quyền hưởng BHTN không phân biệt NLĐ tự nghỉ hay bị buộc thôi việc. Điều quan trọng là thời gian đóng BHTN và việc đăng ký đúng hạn tại Trung tâm Dịch vụ việc làm.” — Theo hướng dẫn của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Để hiểu rõ hơn, bạn có thể đọc thêm bài viết điều kiện hưởng BHTN trên Cẩm nang Lương CareerLink.

4. Các trường hợp bị đuổi việc nhưng không được hưởng BHTN

Mặc dù hầu hết NLĐ bị đuổi việc đều có quyền hưởng BHTN, vẫn có một số trường hợp ngoại lệ. Người lao động cần nắm rõ để tránh hiểu nhầm và có phương án xử lý phù hợp khi gặp phải tình huống này.

– NLĐ chưa đóng đủ 12 tháng BHTN trong 24 tháng trước khi nghỉ việc sẽ không đủ điều kiện hưởng trợ cấp, dù bị sa thải hay đơn phương chấm dứt hợp đồng.

– NLĐ không nộp hồ sơ trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng sẽ mất quyền hưởng đợt trợ cấp đó, thời gian đóng BHTN được bảo lưu cho lần sau.

– NLĐ đang hưởng lương hưu hàng tháng theo quy định của pháp luật về BHXH thì không thuộc đối tượng hưởng BHTN.

5. Câu hỏi thường gặp

1. Bị sa thải vì vi phạm kỷ luật có được hưởng BHTN không?

Có. Theo Điều 49 Luật Việc làm 2013, NLĐ bị sa thải vì vi phạm kỷ luật vẫn đủ điều kiện hưởng BHTN nếu đã đóng BHTN đủ 12 tháng trong 24 tháng trước khi nghỉ việc và nộp hồ sơ đúng hạn tại TTDVVL.

2. Thời gian nhận BHTN tối đa là bao lâu?

Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp phụ thuộc vào tổng thời gian đóng BHTN. Cứ đóng đủ 12 đến 36 tháng thì được hưởng 3 tháng trợ cấp, sau đó cứ thêm 12 tháng đóng thì được thêm 1 tháng hưởng, tối đa 12 tháng.

3. Bị đuổi việc mà công ty không chốt sổ BHXH thì phải làm sao?

NLĐ có quyền yêu cầu công ty chốt sổ BHXH theo Điều 48 BLLĐ 2019. Nếu công ty chây ì, NLĐ có thể khiếu nại lên Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội quận/huyện hoặc cơ quan BHXH nơi công ty đăng ký tham gia bảo hiểm.

Tóm lại, bị đuổi việc có được hưởng BHTN hay không phụ thuộc vào việc NLĐ có đáp ứng đủ điều kiện theo Điều 49 Luật Việc làm 2013 hay không, chứ không phụ thuộc vào hình thức chấm dứt hợp đồng. Dù bị sa thải theo Điều 125 BLLĐ 2019 hay bị đơn phương chấm dứt theo Điều 36, NLĐ vẫn được hưởng trợ cấp thất nghiệp nếu đóng đủ thời gian BHTN và đăng ký đúng hạn tại Trung tâm Dịch vụ việc làm.

Minh An

Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý chuyên nghiệp. Người lao động nên liên hệ Trung tâm Dịch vụ việc làm hoặc luật sư để được hỗ trợ cụ thể theo từng trường hợp.